Ourense no tempo

No Entroido "Pelis"

2012-02-17T06:54:00.026+01:00

Nas portas do entroido, roubeille esta fotografia o meu amigo Pelis, como podedes ver e dun concerto da tristemente falecida Amy Winehouse, celebrado no Cafe Latino do noso Ourense, son cousas da maxia de don Carnal. (os trompetistas son tamén persoeiros respetables da vila).

Personaxes do carnaval Ourensano, xa teñen aparecido no blog, Marcial Feijoo e O Trangallan, son dos mais recoñecidos; pero podo asegurarvos que son e foron moitos mais. A pesar de que a maior parte destes "festeiros", se oculten detrás do disfrace en busca dun hipotético anonimato, a súa simpatía e alegría contaxiosa fan que todos os recoñezamos, e gocemos con eles destes días de esmorga.

Hoxe visita o blog, un dos mais veteranos nestas lides, creo que só os dous citados anteriormente, e o entrañable Paco Anduriña (Muguerza), o avantaxan en veteranía; trátase dun home, serio, calado, tímido, apoucado, cortado, en fín, unha piltrafilla; con estes datos creo que non seriades capaces de recoñecelo, xa que sabedes que é todo o contrario. O que realmente é, é un bo amigo, Pelis.

Iste ano vas ter que taparte un pouco, que vai moito bris.

Novos datos pro Arquivo

2012-02-16T05:50:00.032+01:00

Salesianos tercer curso de bachillerato* 1960.

Ojala todas as fotografías do Arquivo visual Ourensán, estivesen tan documentadas como esta, que o amigo Florentino Moretón nos facilitou. Xa non é só que nos confirme a data, se non que nos facilita mesmo o motivo polo que se obtivo a instantánea.

Manca que descoñeza o nome do fotógrafo, aínda que me parece que posiblemente fose un profesor, ou mesmo algún compañeiro afeccionado á fotografía.

Esta é a ficha desta fotografía que podedes ver na exposición "Naqueles Vellos pupitres" que o Arquivo visual Ourensán A.v.O. ofrécevos no Museo Municipal durante estes días.

Descrición. Fotografía escolar Salesianos

Ano: 1960 (Marzo)

Fotógrafo: Descoñecido

Propietario: Don Florentino Moreton

Información relacionada: De Esquerda a dereita

De pe na tarima, Alfonso e Carlos Villalba.

No medio: Florentino Moreton, M. Ángel Acevedo, xxx, Luis Pérez de Juan, Bernardino Alonso, Juan Bello Fernández.

Sentados: Benito ?, Aristides Fonseca, xxx, Alberto José Román y Manolo Saco

Recuerda Florentino, porque otros compañeros no posaron para la fotografía y estaban sentados en sus pupitres. ... El curso nuestro que era tercero B, quedo en primer lugar en la recaudación para el Domund. Se hicieron la foto, pero faltabamos los que por ser del coro (Cantores de Viena), nos la perdimos. Entonces esta foto seria la facción cantores, (y algún advenedizo) que no estaban el día de la foto oficial.

Polos datos que nos aporta, supoño que o debuxo da pizarra, representa a un misionero co seu Salakov dando as grazas os rapaces polo seu traballo recaudatorio.

*En marzo de 1960, os alumnos de 3º de bacharelato, (mais ou menos corresponderíase con 1º de E.S.O., ou iso creo, con tanto cambio xa perdinme).

Ourense no 1868

2012-02-15T05:43:00.007+01:00

Para non vos saturar de fotografías escolares, e que teñades un pouco de distracción, móstrovos hoxe un recorte doutra xoia que caeu nas miñas mans estes días.

Trátase como vedes doutro plano da cidade, neste caso falamos do ano 1868; non é o mais antigo, porque tedes por aí, outro de 1850, pero creo que ten suficientes elementos de interese, como para que lle dediquedes un bo anaco de estudo.

Como vos dicía ao principio, e a xeito de distracción, vos propoño que busquedes elementos orixinais que figuran no plano, e aínda que aparentemente todos coñecemos a nosa cidade, vos aseguro que aínda vos pode sorprender.

A xeito de exemplo, buscade a recentemente aparecida rúa Esperanza; intentade localizar o casarón de don Juan Igneson que impedía o acceso ao Paseo; ou o Hospicio de Mulleres de Isabel II que daba nomee a rúa, hoxe coñecida por Concordia.

Pero o mais sorprendente, polo menos para o meu, é ver a cantidade de terras de cultivo que tenia o centro da cidade, imaxinarvos hoxe en día esas leiras sen construír.

Colexio Leon XIII no Museo

2012-02-14T05:25:00.063+01:00

Estou a recibir estes días unha boa cantidade de correos electrónicos, que demostran o interese que tedes pola exposición do museo; a parte de felicitacións, que sempre se agradecen, estou a recibir tamén suxestións para facer máis interesante a exposición.

A que máis aparece nos vosos correos electrónicos, e en comentarios que me fixestes persoalmente, é a da necesidade de achegar polo menos as datas das fotografías. Hei de admitir que estou de acordo totalmente convosco, pero varias razóns son as que fixeron que non apareza ese dato, "nin de momento" ningún outro.

Desgraciadamente moitas das imaxes que mostramos na exposición, carecen "polo de agora" dunha ficha identificativa como seria desexable; o cal faría que unhas tivesen información, e outras non. Por outro lado, cremos que seria interesante, que vos involucredes vós tamén na identificación das fotografías.

Pra facelo posible, a partires de mañá as fotografías estarán numeradas, para facilitar a súa identificación, e poderedes achegarnos os datos dos que dispoñades.

Como exemplo, estes son os datos que temos da fotografía histórica que vos mostro hoxe:

Descrición. Fotografía escolar do Colexio León XIII

Ano: Curso 1901-02

Fotógrafo: Don José Pacheco

Propietario: Dona Conchita Calvo

Información relacionada:

Do colexio león XIII, coñecemos varias situacións na cidade ao longo do tempo; naceu na rúa Santo Domingo; como dicía na prensa da época, baixo a advocación de San Luis Gonzaga. Posteriormente como confirma o anuncio publicitario que apareceu na revista Bela Auria de 1903, se traslado á Praza Maior numero 5, xa co nome de León XIII. Finalmente, e posiblemente sen relación, aparece un internado na rúa Padre Feijoo numero 13, en fronte do Instituto, co nome de Núñez de Couto en 1933.

Como profesores, sabemos da presenza do catedrático do instituto Joaquín Núñez de Couto, o seu director, e pola fotografía que vos mostramos, podemos asegurar a presenza de don Luis Fernandez Perez, (Luis Xesta). (na dereita cun baston na man, e preto dun sacerdote; pensamos que o señor colocada por baixo, poidera ser Don Joaquin Nuñez de Couto). Ainda sen confirmar poderia estar tamen Don Amador Villar Amor. (seria o señor que ten o sombreiro pousado na pedra na esquerda da imaxen)

Déixovos aquí uns datos que hai tempo me facilitou a amiga Rosa Cid Galante, nos que podedes ver bibliografía relacionada.

" ... Dos primeiros está o colexio León XIII, antes co nome de Luís Gonzaga, que estaba situado na rúa de Santo Domingo e ofrecía internado. Este colexio estaba dirixido por Xoaquín Núñez de Couto, profesor do instituto[1].

[1] O centro Luís Gonzaga transformaríase posteriormente no Colexio de León XIII funcionando como colexio de primaria e secundaria e co internado. Nel poderían estar matriculados os alumnos tanto en ensinanza oficial como non oficial. Vid.: VARCÁRCEL, Marcos, A cidade da xeración Nós, Ourense, Caixa Galicia, 1995, pp. 49-50, CID FERNÁNDEZ, X.M., Escola, Democracia e República... Op.cit., pp. 206-208; BENSO CALVO, Carmen, “Los inicios de la crisis del bachillerato...Op.cit, pp. 138-139."

A virxe da Merced. (Fernando Valcarcel)

2012-02-13T05:13:00.042+01:00

Entre as entradas que o amigo Fernando Valcarcel, esta a enviarme estes días pra axudarme a manter o blog mais activo do que eu poderia, chegoume esta, que trata un tema polo de agora non tocado no blog; e algo pra mín de moito interese. Non sei se lembrades que fai uns meses, faleivos da escaseza de datos que tiña de Don Arturo Perez Serantes, cousa extrana, maxime sabendo que como conta Fernando ocupou postos relevantes na cidade.

Eiqui vos deixo os datos que nos aporta Fernando, a quen lle dou as grazas pola sua impagable colaboración, (boo a ver se o Candido a lo menos paga algún café).

A Virxe da Merced ou Nosa Señora das Mercedes, é a patroa das institucións penitenciarias. A festividade celébrase cada 24 de setembro.

Por orde ministerial do repetido 24 de setembro de 1942, organízase o “Padroado Central de Nosa Sra. da Merced para a redención de penas polo traballo”, pouco despois crearíanse as Delegacións Locais. En Ourense, Arturo Pérez Serantes, quen foi Presidente da Deputación de Ourense, preidirá a Delegación. Este curioso persoeiro, aglutinará un gran número de cargos, así, presidirá o Clube Tenis, o Comité da Liberdade Condicional, foi “vicepresidente da Liga de amigos” e, Deputado en Cortes.

A Delegación Local, que, tivo como segredario a D. Francisco Fernández Polanco, tiña a función de tutelar ás familias dos reclusos, e, a de auxiliar a aqueles que saían de prisión, redimida a pena, ou, en liberdade condicional.
Os reclusos traballadores recibían unha retribución por día traballado, ademáis de un día de abono de redenciónda pena.
A orde de preferencia dos traballos establecíase en igualdade de condicións, por razón de menor condea dos reclusos, excluíndose de tal beneficio aqueles penados polo “Tribunal para a represión da Masonería e o Comunismo”, os que tenaran a fuga, con ou sen éxito, os reincidentes, e, os condeados por delitos de “acaparamento” e ocultación de mercadorías, e, elevación abusiva de prezos.

O Padroado atendía os gastos dos fillos/as dos reclusos nos colexios e albergues. co fin de procurarlles educación, instrucción, alimentación e vestido. Era un modo de reinsertar na sociedade aos privados de liberdade ao tempo que posibilitaba que as familias dos reclusos non pagaran unha pena que non lle correspondía.

A Canella da Sinagoga (Fernando Valcarcel)

2012-02-10T06:07:00.020+01:00

Vai facer tres anos, que falamos no blog desta pequena e esquecida rua do centro da nosa Auria, esta vez e o amigo Fernando Valcarcel quen nos facilita datos contrastados sobre a historia desta rúa.

No século XV, os xudeos poboaron a rúa Nova (entorno de Lamas Carvajal), froito dos acordos adoptados en 1480, nas cortes de Toledo, constituíndose así unha xudería en Ourense, e dicir, un barrio exclusivo para xudeos, de tal xeito que moitos moradores cristiáns tiveron que desaloxar as súas casas para dar cumprimento a ese mandato de separación de xudeos e cristiáns. Na xudería ubicabase a sinagoga que era una pequeña construcción que contaba na sua parte posterior cun pozo e un forno.

Chamábase “canella da sinagoga” ao paso que media entre a Igrexa de Santa Eufemia do Centro e a casa dos Marqueses e Valladares (Liceo). Estivo aberta durante moito tempo, según acredita Adrio Menéndez no seu “Del Ourense Antiguo” publicado 1935 (non esquezamos que o autor relata no texto, a vida dun Ourense de finais do século XIX, na maior parte das veces), que paso a reproducir textualmente: “…, fue, no ha muchos años, una vía de relativa utilidad y movimiento.

“Por razones que desconocemos, seguramente atendibles, se cerró al servicio público, originándose, no pequeñas protestas del vecindario”.

No ano 1894, o Concello solicítalle á Marquesa de Valladares, Joaquina Montenegro a cesión para servicio público por ser unha canella sen saida e un depósito de inmundicias, sen éxito. A resposta foi negativa, amparada en Dereito, xa que, os marqueses de Valladares eran os propietarios e decidiron pechala ao tránsito.

Catro anos despois, a citada dona solicitada permiso para edificar unha tenda en dita canella, proxecto que non fructifica.

O exposto nestas liñas, dá resposta aos interrogantes abertos por D. José Adrio Menéndez sobre o peche da canella. Comprácenos tenderlle unha man ao maestro que tantos datos nos achegou dun fermosísimo Ourense en branco e negro.

Unha das Xoias da exposición

2012-02-09T03:42:00.007+01:00

Entre as maravillas que se poden disfrutar na exposicion que hoxe inauguramos no Museo as oito da tarde, recomendovos que non esquezades botarlle unha ollada a este excepcional documento historico.

Mais dunha vez xa presumin de poder contar con el nos arquivos do AvO, pero e que non e pra menos.

Tratase dos alumnos e mestres, que formaban a clase de literatura do Instituto Tecnico de Ourense, (hoxe Otero Pedrayo), no curso 1901-1902.

Imaxes semellantes xa temos visto no blog, e en algunha publicacion; a orixinalidade nesta ocasion, ven pola entidade dos persoeiros, que aparecen nela.

Fixadevos quen e o mestre que aparece de pe, na porta do Pompeo; é o insigne dr. Don Marcelo Macias, pois pra completar o cadro historico, mirade quen esta sentado xustamente aos seus pes, cun sombreiriño; por si non sodes quen de recoñecelo, ese rapaciño co tempo deulle nome precisamente o Instituto no que nese ano 1901 posaba. Falamos de Don Ramon Otero Pedrayo.

Quero aproveitar para dar publicamente as grazas o neto doutro dos persoeiros que tamen forman parte da fotografia, o Mestre e militar, don Angel Martin Mouriño, a quen lle debemos a conservacion desta e a lo menos outras tres xoias que podedes disfrutar na exposición. Esta fotografia e propiedade de Don Antonio R. Martin.

Naqueles vellos Pupitres

2012-02-08T05:06:00.003+01:00

Non esquezades que mañá temos unha cita no museo Municipal, ás oito da tarde; aquí déixovos o convite oficial ao acto.

Aínda que espero poder facelo durante a presentación, por se se me esquece algún, vou aproveitar esta entrada, para darlles as grazas a todos os colaboradores.

Coa que esta caendo hoxe en día no tema económico, é impensable organizar calquera tipo de actividade cultural, dispoñendo doadamente dos fondos necesarios para realizala, os tempos en que os comisarios cobraban, os membros do A.v.O., coñécenos de oídas. O que non se pode é abandonar os proxectos; por experiencia propia sei que é moita a xente disposta a colaborar de forma altruísta e grazas a eles as cousas saen adiante. Na anterior exposición a idea era organizar todo co material propiedade dos membros da asociación: cámaras e fotos de Mazaira, xoias do pasado de Schreck, os tesouros de Augusto Pacheco, cadros de familia de Juan Valencia, obxectos de Pastor Fábrega, Norberto Tabares, Santiago Mosquera, Manolo Domínguez, Candido Ventim, Natalio, Carrión, Fernando Valcarcel, Javi Torres, Amador Rego, en fin todos os integrantes da asociación A.v.O, tedes nalgunha entrada o nome de todos, e incluso o meu. Finalmente puidemos contar e estámoslle agradecidos, coa colaboración de Antigüedades o Desván, e por suposto a do amigo Arcadio de Monforte.

Esa experiencia demostrounos que se poden facer traballos, digamos "dignos", sen grandes desembolsos económicos. Nesta ocasión debido á temática da exposición, buscamos colaboración nos centros escolares, e temos que dicir que se nos abriron as portas en todos aos que tivemos tempo de acudir.

Instituto Otero Pedrayo, Maristas, Josefinas, Cisneros Salesianos, Seminario, non nos deron mais que facilidades, e se acaso non colaboraron mais, foi por un problema de tempo.

Creo que é de xustiza advertir que por falta de tempo e medios non se visitou a moitos centros escolares, e temos a firme convicción que de telo feito tamén contariamos coa súa colaboración.

A Todos moitas grazas, e esperamos que vos guste a exposición.

A Peza do mes. Febreiro 2012

2012-02-07T05:50:00.021+01:00

Entre unhas cousas e outras, levo uns meses sen poder asistir á peza do mes do museo Arqueolóxico, esta vez non vou deixar que se me pase.

Aproveitando que a diario me obrigan a saír a pasear, (sigo pensando se non haberá tamén unha intención escura en tanto empeño nos meus paseos), e que a presentación corre a cargo da amiga Pilar Núñez; gozarei un anaco aprendendo algo desta figura de Santa Catarina.

Animadevos, e mañá mercores ás oito vémonos na sala de San Francisco; felicidades por adiantado a Pilar.

O ensino na Delegación de Defensa

2012-02-06T05:39:00.028+01:00

A semana pasada ao final foi escasa en entradas, "intentarei" durante esta, e para animar a inauguración que temos o xoves ás oito, realizar unha diaria, posiblemente curtas, pero mellor que nada, non????. Fixarvos nas comiñas do intentarei.

Precisamente relacionado coa exposición, ocorréuseme o titulo da entrada de hoxe; e é que o fermoso edificio que sobrevive heroicamente na rúa do paseo, e alberga actualmente a delegación de defensa; foi durante un longo período de tempo, un dos centros de ensino mais representativo da cidade. Da súa etapa Marista, xa falamos en varias ocasións, e no blog tedes unhas cantas imaxes, (e no museo outras cantas mais), pero hoxe a miña intención é ensinarvos este folleto que me presta Juan Valencia, doutro dos históricos de Auria, El colexio Concepción Areal.

En 1932, os irmáns Maristas abandonan a cidade, por diversas razóns, fundamentalmente o clima político que se vivía naqueles momentos, agravado por pequenos rozamentos de índole económico co cabido catedralicio. O caso é que quedan temporalmente baleiras as instalacións do edificio de Vicente Pérez, (xa sabedes que ese tramo do paseo naqueles tempos levo o nome do político liberal), descoñezo se tiveron algunha utilidade durante os tres anos seguintes, probablemente servise de apoio ao edificio contiguo que albergaba o circulo católico de obreiros, pero terei que confirmalo. O que se sabemos, e confirma este folleto que nos prestou Juan, é que o curso 36-37, o edificio volveu utilizarse para o seu labor educativo.

Chama a atención dentro do listado de mestres, a presenza dun antigo alumno marista, que xa percorrera eses corredores na súa nenez, e segundo parece regreso anos mais tarde como mestre, se trata de don Fernando Quiroga Palacios, o Cardenal Quiroga, de quen algún día faremos unha entrada no blog, algunha fotografía orixinal temos del.

Outros apelidos sobradamente coñecidos no ámbito da educación Ourensana, tamén aparecen nese listado, Leirós, Trincado, Armesto, etc.

Os colexios Cisneros e Concepción Areal, teñen unha longa historia de actividade e fusións que un día espero que algún dos nosos fantásticos investigadores nos desvele.

Tcol. Bernardez Dorado

2012-02-02T05:38:00.006+01:00

Cun día de atraso pero vos compensarei con dúas entradas seguidas.

Antes de nada, pedir desculpas aos que me deixastes fotografías para escanear nestes últimos días, pero entre a limitación do uso do computador, e a prioridade que lle tivemos que dar á exposición do día nove. (Por se algún aínda non o sabe, o nove de Febreiro, inauguramos a segunda exposición do A.v.O. "Naqueles vellos Pupitres"); teño o escaneado un pouco atrasado, por iso pido perdón e paciencia.

Pero vaiamos á entrada de hoxe.

Dous amigos, Alberto V. e Antonio G. (póñoo así porque teño que preguntarlles se prefiren pasar inadvertidos ou non), interviñeron para que chegase ás miñas mans esta fotografía.

Descoñezo se pertence a unha publicación de prensa, ou se Antonio posúe o orixinal, tería a súa lóxica, o caso é que como moitos de vós identificariades, trátase da rúa de Cervantes* (pido desculpas polo erro que tiven poñendo rua Villar, que moitos de vos me correxichedes, grazas.), e ao fondo vese a zona de soportais, da rúa da Barreira.

Sabendo a localización, teriamos que preguntarnos, que fai tanta xente paseando por esa rúa?, (algún seguro que jocosamente imaxina algún tipo de oferta comercial, aínda que mellor non profundar nesa tese, e perdon pola broma.), por fortuna neste caso resulta sinxelo datar o evento.

Durante a campaña de África a finais de 1911, O Tenente Coronel Antonio Bernárdez Dorado, pertencente ao rexemento de Ceriñola, baixo as ordes do Xeneral Carrasco. Segundo contan as crónicas perdeu heroicamente a vida mentres facía fronte aos sublevados, nas beiras do Kert.

Nun Ourense, expectante ante os acontecementos políticos na península, a noticia causo gran consternación, e rapidamente xurdiron voces, reclamando o traslado á súa terra ao finado, ofrecéndose a poboación a sufragar os gastos do traslado.

Non puiden constatar se finalmente produciuse o traslado, o que se está comprobado e a fotografía así o demostra, é que se lle rendeu unha homenaxe ao Tte. Coronel, e dedicouselle unha fermosa placa que aínda hoxe permanece na mesma localización. E aquí podedes ver.

A pesar de que quisen sacar unha fotografia a placa orixinal, ten mais calidade esta que atopei nun fantastico traballo: "Placas conmemorativas Orensanas" de dona Mª Rosa Casado Nieto, publicado na revista Porta da Aira

Hai outro detalle que me falta por aclarar, e é o porqué na placa cítase Bos Aires, e coincidentemente no recorte da fotografía que me envían os meus amigos, tamén aparece B. Aires. Se tedes algún dato, xa sabedes gustaríame coñecelo.

Día de Feira (Fernando Valcarcel)

2012-01-30T05:36:00.008+01:00

O importante da cita residía no aspecto lúdico e festivo do encontro, pero tamén no negocio que este xeraba, porque como versa o refrán “non hai feira mala, o que un perde, outro gana”.

Temos que remontarnos ao século XV para situar na praza do Campo (actual praza Maior) a feira de “San Martín” coincidindo co festexo relixioso do patrono da cidade de Ourense. A peculiar inclinación do recinto favorecía a saída das augas residuais, por non existir o saneamento necesario. Por ela pasaban comerciantes de toda condición e orixe.

Xa dende o s. XVIII se recólle a celebración de feira o fía 7 de cada mes, data que hoxe se mantén.

En 1880, acordase a realización dunha feira anual de gandos os 15, 16 e 17 de agosto coincidiendo coa festividade de San Roque.”, e, en 1891, suprimiráse a que ata entón se celebraba os 10,11 e 12 de maio pola pobre acollida que tivera.

En 1894, inclúese o día 21 no celendario feiral, froito do empeño da Cámara de Comercio e Industria, presidida por Francisco Villanueva Lombardero, co fin de impulsar a actividade comercial. Esta data coincidirá con outra feira celebrada no campo do Bellao, en Canedo, entrando así en frontal competencia ambos acontecementos.

O 15 de abril de 1902, apróbase a celebración dunha feira anual os luns, martes e mércores anteriores ao Corpus Christi.

O 22 de marzo de 1904 decide mudarse o lugar de celebración da feira para adicar Campo de San Lázaro a zona de ocio e/ou esparcemento. Discutiranse varios lugares para ubicar o “novo” campo da feira: “o Campo dos Remedios,” As Lagoas”, ”O Posío” e “O Polvorín”, pero, finalmente tras moitas discusións, continuará no Campo de San Lázaro ata novembro de 1923, cando será trasladada ó campo dos Remedios.

Este baile de localizacións obedeceu a intereses económicos. A feira, era un lugar de intercambios onde se movían grandes cantidades de diñeiro, e, a mesma, acudía xente de toda a provincia para mercar.

O emprazamento no Campo de San Lázaro favorecía á burguesía mercantil que tiña os negocios nas rúas máis céntricas da capital, por outra banda, a ubicación nos Remedios, zona próxima ao Concello de Canedo, non agradaba a estes, que, auguraban con esta medida, un descenso das súas vendas.

Última hora

2012-01-27T05:16:00.023+01:00

Xa sabedes que estes días teño limitado o uso do meu computador, e ata me poñen pegas para estar sentado lendo tranquilamente. Segundo parece fano pola miña saúde, pero estou empezando a pensar mal de tanta insistencia en que salga a pasear; non se se subxacerá algún escuro desexo. (e broma)

O certo é que me está servindo para que descansedes un pouco de vellas imaxes, e así esteades máis desexosos de velas.

Cun pouco de sorte, o día nove de febreiro, coa inauguración da exposición que teremos no museo Municipal, espero poder retomar a maioría das miñas actividades normais. Eu atópome ben, agora a ver que di a autoridade.

Para ir abrindo boca, conseguín que me deixasen un recorte do que será o Tríptico da exposición; o equipo de Marcos, de Nacher Publicidade, creo que volveu a conseguir captar perfectamente a idea e presentounos un deseño "provisional" espectacular.

Espero que vos guste tanto como a min, e por agora ir apuntando nas vosas axendas a tarde do nove de febreiro, como ocupada para ver a inauguración da exposición

Naqueles vellos pupitres,

que o AvO está organizando.

O "Centro Orensano" de Vigo (Fernando Valcarcel)

2012-01-25T05:14:00.093+01:00

“Pola longa lonxania
vou camiñando sen présa.
Na noite escura está acesa
unha luz que anúncia ó dia.”
Celso Emilio Ferreiro

A morriña, non se explica, síntese. As veces o orgullo de veciño crece expontáneamente fora da nosa cidade, e, é alén da terra cando sentimos a chamada da ourensanía.

As dúas ciudades distaban pouco máis de 100 km, pero a verdade é que naquel tempo as distancias, sendo as mesmas eran maiores, polas deficientes comunicacións

O 12 de agosto de 1953 constituése o “Centro Orensano”, en Vigo. A xunta directiva estaba conformada da seguinte maneira:

Presidente: D. Julián Zarauza Andina, colexiado de honra do Colexio de Economístas de Pontevedra e expresidente da Xunta do Porto Vigo.

Vicepresidente: D. Camilo Ferro Miguez

Segredario: D. José Brasa Calvo

Tesoureiro: D. David Pérez Puga

Vogales: D. Celso Emilio Ferreiro

D. Antonio Cid Rodríguez

D. Luis Lorenzo Mateos

D. José Rodríguez de Juan

D. Alberto Guitián Rodríguez

D. José Ramón Pérez Rodríguez

Sen ánimo de profundizar nos currículos dos membros, dicir que, a todos eles lles vencellaba unha fonda vinculación coa cidade das Burgas. A sede do Centro estaba no número 28 da Rúa García Barbón.

Non sei se foi froito dunha casualidade que fora a rua adicada a Don José, a elexida pra albergar o centro Ourensán, pero dende logo que era a millor opción. Non en balde Garcia Barbon era un ourensán de Verin que decidiu rematar os seus dias na cidade de Vigo.

Diñeiro de Cartón

2012-01-23T05:05:00.007+01:00

Navegando pola rede, encontras en ocasións detalles que chaman a atención; é o caso destas orixinais moedas, das que non vou entrar en discusión sobre se son autenticas ou falsas, dado o seu valor económico creo que carece de importancia, máis que outra cousa é: algo anecdótico.

Os que consideran autenticas estas moedas, baséanse en feitos reais; o principal é o da carencia de metais durante a guerra civil, necesarios en primeiro lugar para a fabricación de armamento e munición, co cal as necesidades de Calderilla para a circulación de moeda chegaronse a converter nun serio inconveniente.

A solución a este problema, segundo parece foi a fabricación destes discos, ou uns similares, aos que o selo filatélico que os acompañaba, lles outorgaba o seu valor oficial. Aínda que ao mesmo tempo leva a pensar se non seria mais sinxelo usar directamente o selo como solto, evitando o custo dos cartóns.

Sexa como fose pareceume simpático o detalle das moedas de cartón, e aquí preséntovos unha das que segundo parece utilizouse en Ourense. Non se, non se....

Aquí déixovos un enlace que fala do tema, pero podedes encontrar moitos mais na rede. Preme Eiqui

Xaneiro 1915

2012-01-20T05:06:00.053+01:00

Sabedes que non me gusta de ningún xeito, quedar coma un desagradecido. Pero as veces non podes facer as cousas o seu debido tempo; espero que non sexa tarde.
Nestes días de Nadal e a pesares da crisis que nos atenaza, o Arquivo Visual Ourensàn, recibiu a visita dos reís magos, nesta ocasión foi na persoa da Fundación Caixa Galicia, que polo dé ágora ainda existe, e seria de agradecer que as autoridades económicas desta Terra argayaran o xeito de conseguir a sua supervivencia, a sociedades Galega precisa da sua existencia.
O caso e que a fundación, tivo a amabilidade para co A.v.O. De donarlle un lote das publicacions que tiñan nos seus depósitos, e entre as xoias recibidas, ven unha ansiada publicación que servirá para ilustrarnos (nunca mellor dito). E aportarnos datos de moitisimo interese; falo da colección As Imaxes na Vida Gallega.
Desa publicación e a imagen que vos mostró hoxe, e non e mais que unha mais, (vaia louxo poder decir eso dunha fotografia das de Don Josè Pacheco), das moitisimas xoias que esta publicación ten gardado durante anos pra o noso disfrute.
Seguiremos Falando do tema, polo de agora somentes deixar patente o noso agradecemento a Fundación, pola sua xenerosidade.

Rua Esperanza

2012-01-18T05:55:00.017+01:00

Está claro que as cousas de Palacio van devagar, como dicía a miña avoa.

Hai xa practicamente dous anos, que vos ensinei esta fotografía, e daquelas pedía colaboración para identificar o lugar onde se podía ter obtido a imaxe.

Houbo varias suxestións, unhas máis factibles que outras, pero a que concentrou a maioría dos votos, foi a da zona dos actuais xardinillos do Padre Feijoo. Pero como vos comentaba naqueles momentos, seria necesario datar a fotografía nunha data anterior polo menos ao 1897.

Estes días de cuasi repouso obrigado, están a permitir que visite con mais asiduidade, bibliotecas, museos e arquivos da nosa cidade; precisamente nun deles a semana pasada, comentáronme, que un dos para mín, mellores investigadores que temos na cidade estaba por fin a preparar a próxima presentación dos laboriosos e meticulosos traballos que leva realizando anos, e que sabemos de sobra que se vai converter en texto de cabeceira, para todos os que gozamos coa historia da nosa cidade.

O caso é que entre os planos que manexa o amigo Avelino, figura un, repleto de magníficos datos, no que se nos mostra a situación precisa do Caserón de don Juan Igneson, a casa do Concello, e outros varios detalles; (se acaso botase en falta que non apareza a Farmacia de Reinoso, pero iso é outra historia), entre os que pra mín resulta de grande interese, a presenza do trazado real da Rúa Esperanza. Fostes moitos de vós os que me preguntastes por ela; ultimamente en concreto, a amiga Francisca Castro, (agora non terá mais remedio que explicarme o porqué do seu interese).

Pois bo, con todas as dúbidas existentes, encantaríame poder dicir que a fotografía mostra as casas da rúa Esperanza, iso suporía que esta imaxe do amigo Francisco Méndez, fose das máis antigas que conservamos na cidade.

Aquí déixovos un plano chafalleiro da rúa, e o desexo de que saia á luz o antes posible o traballo do amigo Avelino, para solucionar gran cantidade das dúbidas que eu polo menos teño de como era nosa cidade.

Ernesto Schreck Muro

2012-01-16T05:49:00.007+01:00

Vamos a retomar la actividad del blog, y como primera entrada quiero tener un breve recuerdo, para el recientemente fallecido, Don Ernesto Schreck Muro.

No voy a hablar de el como persona, en estos días he leído varios artículos que ponen de manifiesto lo que era: una gran persona. Si acaso me gustaría apuntar una característica que siempre ha acompañado a la familia Schreck, y se ha convertido en uno de sus signos de identidad: la exquisita educación de la que siempre han hecho gala, y que en tiempos como los actuales, tanto se agradece.

Ernesto Schreck Muro, fue uno de los pilares de la fotografía en nuestra Galicia, y desde luego en Ourense. Continuando el trabajo metódico y perfeccionista que le mostro su padre se ganaron a pulso un muy merecido puesto en el orbe de la fotografía Gallega. Como reconoce y nos ha contado alguno de sus compañeros de profesión, su estudio nunca dudo en aprovecharse de los avances técnicos, para ofrecer los mejores resultados a sus clientes, así fue como instalaron en Ourense, la primera parrilla de iluminación, que a parte de grandes luminarias, tenia un sistema de sincronización que facilitaba unos resultados espectaculares en la época. Ese interés por los avances, unido a la sensibilidad artística de la que gozaban hacia de sus trabajos autenticas joyas de la fotografía de salón.

Por fortuna rara es la casa Ourensana que no conserva una fotografía del estudio Schreck, y en ellas siempre permanecerá presente el espíritu de sus autores.

Un gran abrazo Don Ernesto, y animo a los continuadores de la saga, que el listón esta muy alto, pero habéis tenido un buen maestro.

Pido desculpas

2012-01-09T05:17:00.020+01:00

Tiven que modificala un pouquiño pra protexer o orixinal, espero que Ana non se enfade

Non penséi facer tan poucas entradas estés días, con calma si, pero non tanta.

Na vida esta claro que os proxectos non se poden facer a moi longo prazo, en calquera momento acontece algo que leva por diante todolos plans.

Ven esto a conto, porque moitos xa o sabedes, tiven estés días, o dous pra ser exacto, un pequeño conflicto cun dos meus órganos internos, eu decíalle que tiña que traballar, e el posiblemente contaxiado dos aires de crisis que padecemos, empecinabase en ir o paro, en remate, tivo que lidiar un fenomenal grupo de profesionais da mediciña, a os que lle estou moi agradecido.

Como sempre xa me fun polas ramas.

Somentes pedirvos desculpas e un pouquiño de paciencia, si me deixan, procurarei na próxima semana comenzar cas entradas, a idea e luns, mercores e venres, ágora a ver si consigo o permiso, xa vos terei informados.

A xeito de compensación, a fotografía que vos mostro hoxe, e este agasallo que me deixaron os Reís. Tratase dunha das xenialidades da amiga Ana Iglesias, que mostra un fotógrafo minutero de hoxe en dia. Xa sei que non debia alterar a obra, pero tedes que entender que apeteceme conservar pra mín, a lo menos os colores orixinais.

Abrindo o 2012 no AvO

2011-12-31T05:55:00.010+01:00

Este ano preséntase complicado para todos, co cal seria conveniente buscar formas o mais económicas posibles de entreterse.

Por iso o A.v.O. proponvos: no mes de Febreiro, o día 9 para ser exactos, inauguraremos unha nova exposición no Museo Municipal.

A falta de titulo, adiántovos a temática, Os Centros escolares da historia Ourensana; aos quince días do seu peche, mais ou menos a mediados de marzo, coa colaboración dalgúns dos centros históricos que continúan exercendo o seu labor abriremos unha exposición especifica en cada centro; de momento confirmado Instituto Otero Pedrayo, Maristas, Salesianos e Josefinas, están pendentes Cisneros e Carmelitas. E si algún mais animase buscaremos a forma de facelo tamén.

Comezamos colaboración cunha nova publicación mensual Ourensana, Gou Magazine, na que esperamos poder presentarvos cada mes un artigo de historia da fotografía na nosa cidade.

Estamos a preparar un libro sobre un dos máis significativos estudios fotográficos de Auria, e acompañalo dunha exposición temática. (Aínda que se non mellora a economía, é posible que se pospoña un pouco).

O resto deixarémolo en plan sorpresa, que se non é moi aburrido.

As fotografías que vos mostro hoxe, déixoumas o amigo Lisardo Mazaira, e "veñen ao pelo", como se adoita dicir; a primeira para recordarvos que o sentido do humor, non se debe perder nunca, por certo, tomala como un regalo de reis xa que considero que é unha autentica xoia fotográfica; e a segunda, que queredes que vos diga, posiblemente resúltenos moi útil ter un coche de bombeiros a man, para apagar algún lume

Ojala que nos vaia bonito a todos.

Feliz Ano 2012

Lembrade ata o día 8 de xaneiro non garanto as entradas diarias.

Pechando o 2011 no AvO

2011-12-30T05:33:00.060+01:00

O 22 de marzo do 2010 un grupo de ourensanos, que a penas nos coñeciamos, decidiu crear unha Asociación movidos pola nosa afección á fotografía antiga, e a nosa paixón pola nosa cidade.

Naceu así o Arquivo visual Ourensán.

Os comezos como en todo, foron lentos, e os resultados pouco visibles, a pesar del e grazas ao traballo de todos os integrantes do grupo, fixáronse as bases, para que este segundo ano se comezasen a ver resultados.

Co único afán de animarvos a todos a colaborar connosco nesta complicada tarefa, vou resumirvos o realizado ata o momento e apuntarvos algún dos proxectos de futuro.

De forma directa tres foron as accións da Asociación.

A comezos do mes de abril, a publicación do libro "Achegamento a Historia dá fotografía en Ourense", para o que contamos coa colaboración da Excelentísima Deputación Provincial de Ourense.

Poucos días despois, inauguramos no Museo Municipal a exposición "Ourense un Século de fotografía", para a que nesta ocasión contamos coa colaboración da Concelleria de Cultura del Concello de Ourense.

Hai tan só unha semana presentamos a colocación do mural Ourense ano 1928 nas Galerías Centrais (rúa do Paseo), na que o principal colaborador foi Musical Jolper.

Ao mesmo tempo, a asociación a podido colaborar de forma continuada co diario La Región, o xornal mensual Ourense por Barrios, coa lamentablemente desaparecida o mes pasado Revista Auria e coa revista Xenero Humano. Tamén tivemos a honra de achegar o noso granito de area a uns cantos libros, que durante este ano viron a luz: Historia de Ourense (José Somoza Medina), Crónicas dunha rúa, collage dá Paz os Zapateiros (Arturo L.R. Vispo Rodríguez), Entre a tradición e ou cambio en Galicia, ás mulleres na sociedade ourensá de comezo do Século XX (Carmen Benso Calvo e Rosa Cid Galante).

E unhas cantas colaboracións mais, as que aínda a risco de esquecer algunha vos citarei as que teño na memoria, exposición Pano de fondo (do CEF Vigo), Exposición permanente de fotografía antiga do Centro cívico dá Ponte, Exposición dá festa A Bela Auria, Concurso de fotografía antiga O Couto vello. E algunha mais que agora non teño medios para recordar.

Este traballo non tería sido posible, sen a colaboración de todos e cada un dos asociados, cada cual cos seus medios e posibilidades que puxeron dalgún xeito ao servizo de todos os ourensanos. (Tedes unha lista completa deles seis entradas máis atrás no blog.)

E de igual xeito temos que agradecer a moitos de vós, e algunhas empresas a súa colaboración altruísta, sen a que tivese sido imposible nestes momentos de, digamos escaseza de recursos económicos, levar a cabo todas estas actividades, teño que citar (seguro que tamén me esquezo dalgún), ao amigo Arcadio Vila, de Monforte un dos fotógrafos históricos de Galicia, que nos presto parte da súa fantástica colección de cámaras de estudio, Antigüidades o Desván, que nos abriu os seus almacéns, e fixose cargo do transporte dos obxectos que nos estaba a prestar (iso se que é un luxo), a empresa Oficode que espero que non se canse das nosas continuas peticións de traballo a baixo custo, e por non me estender demasiado a todos os que dalgún xeito nos axudaron a desenvolver a nosa afección.
Intentarei amañar o xeito de citar a todos; estoume a decatar de que se sigo, a entrada vai ser larguísima. Polo tanto mañá falareivos dos proxectos de futuro.

Ourense e inocente

2011-12-28T05:36:00.012+01:00

Augusto Pacheco. Museo Etnoloxiso de Ribadavia. Por fin o Miño fixose navegable

Hoxe 28 de decembro é día de inocentadas, e tentado estiven a elaborar unha; opcións había; o novo centro de convencións da Alameda, as prospeccións petrolíferas do Pozo do Inferno, etc. etc.

O caso é que mentres me formulaba algunha delas; na miña cabeza sempre estaba, a posibilidade de que Don Augusto Pacheco xa a tivese feito.

Augusto Pacheco, Museo Etnoloxico de Ribadavia, Accidente dun mercancias, sorte que ainda non esta feita a nova estación do Ave

Ante as dúbidas, púxenme a gozar das que el durante mais ou menos vinte anos, foinos ofrecendo a través das páxinas do diario La Región.

Non podemos pretender que as súas montaxes compitan cos que actualmente podense facer co Photo-Shop, precisamente temos que valoralos pola limitación de medios cos que contaba, suplíndoos cunha grande imaxinación, e habilidade cos negativos. Así puidemos ver osos e outros animais non habituais no Posío, accidentes inverosímiles, ou visitas extraterrestres á nosa Auria.

Augusto Pacheco, Museo Etnoloxico de Ribadavia. Accidente aereo na Praza de abastos.

Ao final decidín que seria mellor que vós mesmos xulgásedes, e para iso nada mellor que presentarvos unha pequena mostra do seu traballo; e facilitarvos o enlace á práctica totalidade das que don Augusto realizo.

Permíteme esta presentación o traballo que os amigos do Etnolóxico de Ribadavia, e sobre todo de dona Bárbara Coto Dono quen as catalogou.

Grazas a todos eles, e a vós que as gocedes, e coidado coas costas neste día de "inocentes".

Para ver a colección facede clic neste enlace. Etnoloxico de Ribadavia

Auria Decembro do 2011

2011-12-25T05:34:00.021+01:00

Belen de Santo Domingo 1932 Foto Schreck

Como os comente hace unos días, la Revista Auria que tendría que aparecer hoy con el diario La Región, ha sido una de las últimas victimas de la crisis.

El A.v.O. que había comenzado a colaborar en ella desde el mes de Septiembre, tenia previsto enviar este articulo, fruto de la colaboración con la Asociación de Belenistas de Ourense.

Aprovechando una fotografía del maestro Schreck, el Vicepresidente de la Asociación de Belenistas de Ourense Victorino Joaquín nos relata la historia de los Belenes en nuestra ciudad.

Creo que no podríamos haber elegido mejor dia para la publicacion de este articulo. Y ya que en Auria no pudo ser, aquí lo teneís en vuestro Blog.

Las raíces del belenismo Orensano.

Corren finales del siglo IXX y principios del XX; y en Olot un municipio de la provincia de Gerona, existían varias fábricas de imágenes religiosas, entre otras muchas, Artes Religiosas, Arte Católico, Santo Cristo.

El arte Cristiano; una empresa familiar fundada en el año 1880 dedicada a la elaboración artesanal, que es la última que todavía subsiste.

Desde sus inicios han suministrado sus modelos en todo el mundo elaborados en un mismo material, la pasta cartón madera, ideal para espacios interiores.

De estos talleres, es la procedencia de los múltiples belenes diseminados por las parroquiales Ourensanas, Sto Domingo, Santa Eufemia, San Breixo de Seixalbo, etc.

Un belén, no es otra cosa que una representación escenográfica de la Natividad de Jesucristo, mediante la utilización de figuras, que se disponen en un decorado.

En nuestra ciudad dicha tradición tiene un largo recorrido, pues desde comienzos del pasado siglo son muchas las parroquias y también varias las familias que instalan el Nacimiento (otra de las denominaciones sinónimo del Belén; Pesebre, por la zona de Cataluña).

Una buena prueba de ello, lo podemos comprobar en la esplendida fotografía, realizada por el magnífico fotógrafo Ernesto Schreck datada en 1.932 del Belén parroquial Santa Eufemia la Real del Norte – Santo Domingo.

Podemos apreciar una exquisita composición, con las imágenes Olotinas, de factura de principios del siglo XX, y que todavía se conservan en la parroquia; el decorado en perfecta armonía, obra de un pintor bilbaíno, y que por desgracia está muy deteriorado sin visos de posible recuperación; enmarcado todo ello en una de las capillas laterales de esta iglesia conventual Dominica.

Por estas fechas ejercía de párroco el que alcanzó ser Cardenal, D. Fernando Quiroga Palacios y coadjutor D. Fernando Asensio.

Podemos apreciar un profundo cambio con el último expuesto la pasada Navidad 2010

Cabe reseñar que las figuras han sido sometidas a una elaborada y ardua restauración por el Maestro Belenista Jerónimo de Vicente, Patricia Santamaría y algún otro colaborador de la Asociación belenista de Ourense, a finales del pasado siglo.

Otro de los belenes parroquiales que por esas mismas fechas se exponía y que todavía hoy está expuesto, pero en proporciones más reducidas es el de la parroquia de Santa Eufemia la Real del Centro.

Así mismo podemos apreciar la misma factura de las piezas que forman el belén, de los ya mencionados talleres Olotenses.

Cabe decir que gran parte de las belenes parroquiales, del siglo pasado se han perdido, por abandono y dejadez, bien por parte de párrocos, o bien por falta de mantenimiento y abandono de las casas parroquiales, en las cuales muchos de estos estaban almacenados.

Además de las parroquias, había familias que también colocaban los belenes en sus domicilios.

La familia Marcelo Macías que lo montaba en la capilla de su residencia de Ervedelo (hoy barrio del Couto). Con las imágenes de esta familia fue montado en alguna ocasión el belén en la parroquial de Nª Sª de Fátima.

La familia Seabra, Guardia Civil, que exponía su obra en el antiguo cuartel de la Guardia Cívil sito en la Avda Buenos Aires. La familia del militar Capitán Gaspar Tuñon La Familia Jerónimo de Vicente Corren los años de 1.960 se suman a esta afición Belenista la familia Martinón, Elisa Seijo, y otros muchos.

En mil novecientos sesenta y seis nace la Asociación Belenista de Orense, de la mano de Dª Cándida Bosch de Bravo, durante muchos años secretaria de la asociación, y de D Amando Prada Castrillo, que fue nuestro primer presidente; estando en la junta directiva formada, los señores Alvarado FeijooMontenegro, y Bravo Mateos.

En este mismo año se hizo el primer nacimiento de la asociación, en el Museo Arqueológico de la ciudad.

En el año 1967, se instala el nacimiento con las primeras figuras del artista ourensano Arturo Baltar, en los soportales de la Casa Consistorial.

Con el paso del tiempo y la ampliación de figuras realizadas en barro y policromados por el artista, se llega a montar un belén monumental, que se instala definitivamente en la Capilla de los Santos Cosme y Damian, siendo un gran referente tanto a nivel provincial como Nacional.

Os deseamos una Feliz Navidad y os animamos a poner un belén en la calidez de vuestro hogar.

Victorino Joaquín Saburido

Vicepresidente Asoc. Belenista Ourense

Feliz Navidad

O Couto Vello

2011-12-23T05:59:00.006+01:00

Se onte invitabavos á colocación do mural do A.v.O. Hoxe quero invitarvos a participar directamente noutra das actividades en que se involucrou a asociación.

En colaboración coa Sociedade Albor do Couto, o A.v.O. Puxo en marcha un concurso recompilatorio de fotografías antigas. Neste caso centrados no Barrio do Couto.

Os que teñades algunha fotografía de personaxes ou lugares do Couto, e queirades colaborar, só tedes que achegarvos aos locais da sociedade, na Rúa Greco n.º 7, e alí mesmo escanearemos a fotografía que poderedes levarvos o momento; a asociación quedase cunha copia, que será a que se expoña ao público.

Desa forma os orixinais, non correrán ningún risco.

O día 14 de Xaneiro un xurado composto por un membro da Sociedade Albor, e outro do A.v.O. decidirá os gañadores, outorgándose un premio de 100 € á fotografía máis Bela, e de 75 á mais Vella; nun acto que se celebrara o día 15 de xaneiro nos salons da Sociedade.

Animarvos a participar.

E de novo para todos Bo Nadal

O A.v.O. nas Galerias Centrais

2011-12-22T06:05:00.005+01:00

Hoxe ás oito da tarde, temos unha cita nas Galerías Centrais; como ando a decirvos estes días, o Arquivo visual Ourensán, vai instalar de forma "fixa", (bo realmente se ninguén o estraga; polo menos non s gustaría deixalo ata finais de febreiro), o precioso mural do Estudio Pacheco,

Ourense 1928.

Aínda que vos poida resultar estraño, para aprecialo ben, tedes que ser conscientes, da data na que se realizou, e cales eran os aparatos con que contaba o fotógrafo para o seu traballo.

Hoxe en día calquera teléfono móbil, ten unha tecnoloxía miles de veces superior á que existía naqueles anos, xa non vos digo nada das maquínas fotográficas profesionais. Pois ben; esa limitación de medios, levaba consigo a que fotografías deste estilo, panorámico, presenten as imaxes planas; non son precisamente un especialista no tema, e o ideal é que algún dos magníficos fotógrafos que temos en Ourense, nos dese a explicación técnica.

Para que o entendades mellor, púxenvos hoxe un recorte desa panorámica; o que corresponde coas instalacións da fundición Malingre; na imaxe parece que todos os edificios da fundición, estaban unidos; a cheminea de feito segundo como se mire, pode parecer mesmo que esta enriba do tellado máis próximo na imaxe. Cando realmente o edificio baixo que se ve en primeiro lugar, eran os almacéns que estaban na beirarrúa da esquerda da rúa Ervedelo en dirección a Fátima, e a propia rúa estaba a dividir as dúas instalacións; de feito a cheminea estaría máis ou menos a uns 20 metros de distancia da rúa Ervedelo en paralelo á rúa Ensino.

Creo que vos estou a liar máis aínda.

Ide a ver a fotografía nas Galerías Centrais, e a nada que vos situedes con algún dos edificios representativos, estará todo solucionado.

Esperamos que vos guste, e por favor axudade a que poidamos conservala;

débese mirar, pero non tocar.

Grazas a todos.

Bo Nadal

2011-12-21T06:25:00.002+01:00

Fotografía do Belen 2011 do Colexio dos Irmans Maristas

O día 21 de decembro, neste noso pais, e un día de espera, e habitualmente con poucas novas; (non sei como sera iste ano no tema politico); a exlicacion ven dada porque maña e o dia da Loteria, e moitos de nos, agardamos ver as bolñas caendo no bombo, co desexo de que sexa a nosa a que apareza nas mans dos rapaces do colexio de San Ildefonso.

Pra aproveitar ese estado de expectación fago hoxe a felicitación a todos os lectores do blog; desexandolles un tranquilo Nadal, e que o ano que ven sexa un pouco mais benevolo con nos; a falta de cuartos polo menos que non falte a Saude.

Bo Nadal, a todos

Pra facer a felicitación, "roubeille" esta imaxen froito do traballo que ano tras ano ben facendo o Irmán Felix, no colexio dos Maristas; aconsellovos que lle fagades unha visita, xa que e unha autentica maravilla. O seu bo facer artistico, acompañado dunha moi boa elección de figuras dotadas de movemento, forman un conxunto espectacular. Para quevos fagades unha idea mirade o video que ainda que con moi mala calidade, permite descubrir algun dos detalles do conxunto.

Agradecemento os colaboradores

2011-12-20T05:50:00.024+01:00

Como vos comentei na entrada de onte, a instalación do mural, vai ser posible gracias a colaboración de Institucions e Empresas da nosa cidade.

Concellaria de Cultura do Concello de Ourense

Arquivo Municipal de Ourense

Museo Municipal de Ourense

Musical Jolper

Oficode

Eses nomes, teñen detras persoas, que case que nunca se citan, pero a mín gustariame que os coñecesedes, a lista seria moi longa, pero a lo menos citarei os que mantiveron unha relacion directa con nos pra organizar o acto. Dona Isabel Perez, (Concelleira de Cultura), Don Francisco Espino, Carmen e Fernando (do Arquivo Municipal), Dona Eva Torres e o seu magnifico equipo do Museo Municipal, Don Gonzalo Jacome, (Musical Jolper e concelleiro), que amablemente cede o espacio expositivo e Santiago Reverter (Oficode).

E desde logo a colaboración de todo los membros do Arquivo visual Ourensán, que me vais permitir que vos presente; fareino por orden alfabetico de apelidos, otro día fareino doutro xeito, si non eu sempre estarei po lo final.

Miguel Ángel Abad Vila

José Natalio Blanco Sierra

Xosé Lois Carrión González

Francisco Javier Espino Domarco
Pastor Fabrega Carballo

Manuel Ángel García Yanes

Miguel Ángel González García

Augusto Guedes de Castro

Ana María Malingre Rodríguez

Lisardo Mazaira Saborido

Santiago Mosquera González

Amador Rego Villar-Amor

Rafael Ángel Salgado Sánchez

Patricia Santamaria Hervella

Ernesto Schreck Mata

David Simón Lorda

Norberto Tabares Feijóo

Javier Torres

Fernando Valcarcel

Juan Ramón Valencia Calvillo

Candido Ventim Sánchez

A todos moitisimas grazas pola vosa axuda., asi e un pracer organizar actividades polo noso Ourense.

Outro día falaremos dos recortes que vos mostro hoxe da fotografía mural, ainda que penso non precisan de moita explicación, ou non ?

O día 22 ca loteria

2011-12-19T05:53:00.007+01:00

Esta semana dedicarémoslle algunha entrada, ao evento que o Arquivo visual Ourensán, vos propón, para seguir lembrando como era nosa Auria.

Os que no mes de Abril visitastes a exposición Ourense un Século de Fotografía que presentamos no Museo Municipal, recordaredes que unha das paredes estaba totalmente cuberta pola reprodución dunha vella fotografía, da factoría Pacheco (dígoo así, porque a data en que se obtivo, non permite atribuírlla con total seguridade a un dos dous posibles autores, Don José ou Don Augusto Pacheco; inclínome a pensar que é de Augusto, pero só, porque este gozaba retratando os cambios que ía tendo a nosa cidade, e buscaba un ángulo similar ao de fotografías obtidas con anterioridade polo seu pai José Pacheco; a panorámica da que vos fale hai uns días, e que máis ou menos datamos en 1906 seria o modelo empregado por Augusto). Os datos, digamos de catalogación da obra serian pois:

Vista xeral de Ourense, dende O Salto do Can

Autor Estudio Pacheco Ourense (José o Augusto)

Ano aprox 1928
Propietario da copia orixinal Arquivo Municipal de Ourense

Ese mural consideramos que era unha pena que non puidese ser visto por todos nós, e as persoas que nos visitan, co cal decidimos expoñelo nun sitio céntrico e de moi doado acceso.

Habemos de recoñecer que foi unha tarefa sinxela, grazas á fantástica disposición de todos os que dunha ou outro xeito precisabamos que colaborasen.

Mañá presentareivos aos colaboradores; pero polo de agora ide apuntando nas vosas axendas,

día 22 de decembro ás 20,30, nas Galerías Centrais, (rúa do Paseo).

Para que poidades apreciar algún detalle en profundidade, aquí déixovos dous pequenos recortes da vista xeral.

O carcere da rúa Progreso que o millor algún día podemos ver transformado en Balneario naqueles intres non tiña residentes, ou de habelos tiñan que sofrir as incomodidades propias da reforma que estaba a facerse, non sei se por mellorar as "comodidades" dos seus "salons", ou pola necesidade de ampliar as suas "habitacions", pra poder albergar mais usuarios. (algún dia farei unha entrada mais longa contando algunha das anecdotas que me teñen contado deste edificio).

E nesta outra podemos ver a casa da Molinera, posiblemente nos seus anos de esplendor, pola sua ubicación xusto antes do fielato, converteuse nun punto de referencia na nosa cidade, e con moitisimas anecdotas entre as suas paredes. O seu caron albiscase como era a Ponte de Marcelo Macias antes do seu ensanche.

Revista Auria

2011-12-18T05:24:00.018+01:00

Portada do numero 0.- Marzo do 1997

Moitos de vós xa estaredes informados da noticia, pero por se acaso, cunha gran pena teño que transmitirvos que a Revista Auria, co número de novembro, puxo fin á súa andaina, no panorama cultural da nosa cidade.

Foron 175 números, repletos de información cultural da nosa provincia, libros, exposicións, fotografías, traballos históricos, actualidade cultural, personaxes, en fin todo o relacionado coa nosa cultura, tivo un reflexo nesta gran publicación, que o grupo La Región, coa axuda dos seus patrocinadores, regalounos durante estes máis de 14 anos.

Como xa sabedes o Arquivo visual Ourensán, comezara a colaborar nesta publicación dende o número correspondente a Setembro deste ano, co cal os tres últimos números da publicación contan con artigos realizados polo AvO. O inesperado da noticia fixo que o artigo que se ía publicar no número de decembro, xa estivese elaborado. Este artigo é froito dunha colaboración entre o AvO e a Asociación de Belenistas de Ourense, e en toda lóxica considero que merece ser publicado, co cal ante a falta doutro medio publicareino no blog, na data que sairía na Revista que desgraciadamente non verá a luz.

O día 25 de decembro en homenaxe á Revista Auria, Ourense no Tempo publicara un número especial desta revista.

Historias Menores 25 2011 M Á Gonzalez García

2011-12-17T05:57:00.060+01:00

Entre os traballos que nos presenta Don Miguel Ángel Gonzalez García, atopase esta cortiña referencia a un dos primeiros fotografos que desenrolaron o seu arte na nosa cidade.

Cando andaba nas pesquisas pra escribir o libro do Achegamento a historia da fotografía en Ourense, (que por certo agradezolle a deferencia para conmigo que ten neste traballo Miguel Ángel o citarme), os datos que atopei do Sr. Valés foron moi escasos, o igual que a maioria dos primeiros fotografos da cidade. Hoxe froito da busqueda que continuo a facer non e que sean moitos mais, pero os poucos algo vai aparecendo. Carlos Santos "Garcia", Gervasio "Alonso Montenegro", Eugenio Mora, Martino, e algun outro continuan a presentar moitas lagoas na sua biografia; sen embargo grazas a traballos como este, e as achegas que de cando en vez fan amigos como David Simon, Fernando Valcarcel, Pastor Fabrega o Lisardo Mazaira, seguro que esquezo algun, pero que me disculpe, son moitos os novos datos que temos da nosa historia fotografica.

Buscaremos a forma no futuro de darvos a coñecer o que quedou no tinteiro, e non chegou o libro; do 1940 en adiante, e de paso estas novas achegas.

Polo de agora disfrutade do traballo de Don Miguel Ángel (pra lelo e/ou descargalo facede) Clic aquí

Na portada do libriño, por un erro da imprenta, figura Valdés, pero o nome correcto e Manuel Antonio Valés.

Mesmo aos outros

2011-12-16T05:52:00.040+01:00

Vou rematar por agora esta serie de entradas, nas que contei coa excepcional colaboración de Don Ramón; e para iso, baseándome nun dos seus textos, presentareivos algunhas obras coas que el contaba a miúdo para a súa consulta; a maioría hoxe en día son complicadas de encontrar para a súa adquisición, pero a cambio, vantaxes da modernidade e a rede, pódense atopar nalgún dos formatos dixitais de que dispoñemos. Escribindo no buscador Galiciana, CSBG, ou Hemeroteca dixital entre outros termos poderedes acceder a moitos destes textos.

No artigo de Don Ramón, Formas e expresións da cultura en Ourense durante o século XIX, Centro de Estudos Galegos Tomo XXIII fascículo 69 Santiago 1968. O mestre fai un percorrido pola vida cultural da nosa Auria; personaxes, centros de ensino, asociacións e actividades musicais, son algúns dos temas que toca, achegando interesantes datos, empregados xa nalgunha ocasión para a elaboración de traballos de grande importancia. O marxe destes datos, toca o autor o apartado de imprentas e publicacións, e este é o que vai ser hoxe obxecto da entrada.

Libros como a Historia de Galicia de Verea, imprentas como as de Pazos, Cesáreo Paz, Agustín Moldes, ou Pedro Lozano; librarías como a de Vicente Miranda, Rois, Gómez Novóa ou Resvie, son obxecto dos seus comentarios, repletos de datos, que nos achegan a todo tipo de publicacións e nos poñen na pista dos principais diarios, que se publicaban na nosa cidade. Datos singulares, como o emprego da Farmacia de Sánchez Toca na rúa da Paz, para a adquisición de obras literarias. E unha morea de referencias a títulos que viron a luz na nosa Auria, froito da actividade intelectual dos nosos conveciños; e que de forma indubidable contribuíron a engrandecer o nivel cultural Ourensano.

Achegámonos ao período do Nadal, e é tempo de regalos, por iso se algún de vós ten algún destes exemplares ocupando espazo na súa casa e non o "usa", ofrézome a "gardarllo.

Non quero rematar esta serie de entradas, sen comentarvos, que o profesor Monxardín e Xoan Carlos Rivas, no ano 96 co patrocinio de Caixa Galicia e a Fundación Otero Pedrayo, coordinaron a edición dun fantástico libro recompilatorio de pequenos textos do noso Don Ramón, o título é Temas Ourensáns; como vos comentaba na primeira entrada, sería interesante que se promovese a edición dun libro similar a este, pouco mellorable en canto á recompilación de textos, pero se en canto á inclusión de imaxes; considero que sería unha obra de interese, para achegar á nosa xuventude á historia da nosa cidade, e por que non para que os nostálxicos de Auria recuperen algunha das imaxes que reteñen na súa memoria.

A ver se Afonso capta a indirecta.

E a eles...

2011-12-15T05:51:00.003+01:00

Fotografia de José Pacheco anterior o traslado da Porta do Hospital de San Roque

Outro exemplo das entradas que me gustaría que se puidesen facer realmente neste blog; neste caso Don Ramón fálanos da Real Abadia dá Trinidade, e do convento do Rosario ou de Santo Domingo. Espero que vos gusten.

A Real Abadia da Trinidade rexentada entón por D. Basilio Antonio de Rabago cobraba de rendas en Papón…; … bodega con dous lagares tarreos na rúa do Penso ô pé de boa horta da Abadia. Sostiña o Hespital de Pelengrinos (inda se garda a fermosa porta) e cobraba algús carros de palla centea, de renta pr´os leitos. Tiña obriga de ter una cama para sacerdote probe. Exrcia regalía de xurisdiceón nomeando alcalde. Tiña Hirmandade d´Anemas con casa na Pena Vixia.

A falta de fotografia do Convento poñovos este dibuxo feito por Atico Noguerol

Tampouco era rico o convento do Rosario ou de Sto. Domingo fundado a comenzos do Século XVII por D Domingo Araúxo, de Vilanova dos Infantes, morto en America. ….
… sua horta chegaba ô termo dos Bacelares onde hoxe se franqueou a rúa de Paz Novoa. As misas dos dominicos valían 2 r. de vellón. Na eirexa estaba a Hermandá de S. Xacinto que tiña colmeas en Souto –Sanin pr´a cera do culto.

Textos do libro Estampas de Ourense a medeados do século XVIII, OTERO PEDRAYO, Ramón. Arquivos do Seminario de Estudos Galegos I Santiago 1927. pax 16

Unhas pequenas aclaracions: a rúa do Penso era unha parte da actual rúa do Baño. O Hospital de "Pelengrinos" o que se refire pode ser o que estaba o carón da propia Abadia, ainda que a referencia que fai Don Ramón a conservación da porta fai pensar no hospital do San Roque que estaba no actual Correos.
A horta dos dominicos chegaba polo que di ata a rúa do Paseo.

Ayudadme a hacer un regalo de Navidad

2011-12-14T06:31:00.008+01:00

Hago hoy un pequeño parentesís en las "colaboraciones" de Don Ramón que continuare el jueves, para recabar vuestra colaboración.

En ocasiones recibo mails, (como me recuerda esta frase a una película…), que además de aportarme fotografías de interés en el trabajo de recopilación que pretendo realizar; me animan a investigar en nuestra historia local, ya no por el posible valor histórico de la información, sino más bien, por la satisfacción de ayudar a alguien que desde la lejanía de otras tierras, busca sus raíces en nuestra Auria.

Desde Argentina, una amiga Ourensana de corazón, Noemí E. Novoa me pidió hace unos días información sobre una dirección de nuestra ciudad, Porta da Aíra 24, en principio la solicitud era sencilla de responder, actualmente seria la Calle Julio Prieto Nespereira, y la casa estaría entre el cruce de la calle Dos de Mayo, y lo que hoy es el excelente restaurante A Taberna (aprovecho para hacerle publicidad, para que inviten a los chupitos y al café, en mi próxima visita).

Más complicado va a ser seguir la pista de sus antepasados, y encontrar las posibles ramas de la familia que se quedaron por nuestra tierra.

Con afán de ayudarle en su búsqueda y pretendiendo hacerle un regalo de navidad, os muestro la fotografías de quien suponemos es Don Antonio Novoa Casares (Bisabuelo de Noemí), con uniforme militar. Y la partida de nacimiento que consiguió Noemí, en la cual nos aporta los datos de los que ella dispone.

"En la ciudad, obispado y provincia de Orense y en la iglesia de la Santísima Trinidad a diez de marzo de mil ochocientos ochenta y seis yo, el infrascrito cura párroco castrense bautisé solemnemente, puse los santos oleos y por nombre Enrique Víctor, a un niño nacido el día seis del citado mes, a las seis de la mañana, en la casa número veinticuatro de la calle de Puerta de Aire. Es hijo legítimo del Capitán de la Reserva de esta capital don Antonio Novoa, natural de Santa María de Astariz en este obispado y provincia, y de doña Consuelo Mauricio, de San Jorge de la ciudad de la Coruña arzobispado de Santiago. Abuelos paternos, don Vicente Novoa natural de Santiago de Esposende y doña Rosa Casares de Astaríz, y los maternos don Miguel Mauricio (o Mouricio) natural de Cangas de Onís en Asturias y doña Ángela Lodeiro de Betansos en el Arzobispado de Santiago.... Y para que conste, como Cura Castrense lo firmó Pedro Saco Arce. Rubricado."

Acompaño también la fotografía de un antepasado, que pudiera ser su tatarabuelo Vicente Novoa.

En sus correos, me habla de posibles parentescos, con apellidos tan conocidos como Puga Feijoo, Ulloa o Sarmiento, con lo cual las posibilidades de encontrar parientes son muy prometedoras. De hecho incluso yo podría figurar en la lista.

Para concretar, sería interesante que identificáramos el uniforme de la fotografía, y posibles datos de los lugares y personas que se citan en la partida de nacimiento.

El miércoles que viene intentare aportaros más datos, y si me enviáis alguna información, la compartiré con todos los lectores.

A ver si entre todos le hacemos este regalo de navidad a Noemí.
Por cierto, en deferencia a ella y para facilitar que lea esta entrada, la he hecho en Castellano; como se que ella se esfuerza por comprender el Gallego, las siguientes que traten este tema seran ya en nuestro Gallego

E a vós...

2011-12-13T05:48:00.043+01:00

Praza do Trigo aprox 1910. Fotografía propiedade Dona Mercedes Noguerol.

Continuo a abusar da xenerosidade do Mestre Don Ramón, para mostrar estas fotografías. Ninguen coma el para aportar datos de interes da nosa historia.

Fixadevos no Galego que utiliza, non e de ningun xeito incorrecto, o que sí temos que ter claro, e que o igual que o Castelán, o Galego ten Historia, é este poderiamos denominalo Galego Antiguo. (e a opinión dun profano coma mín; os tecnicos pode que teñan outra teoria, e seguro que a deles e mais correcta.).

... O pateo S. da catedral seguia por parte da Praza do Trigo collendo o qu´hoxe é mercado e se chama Madanela hastra xuntarse ca eirexa de Santa Maria. É pouco doado detremiñar o vagantio do patio S. da Basíleca. A Praza da Madanela foi cemiterio hastra 1848 ca dedicanza de que garda o nome. Inda se enterraba alí nas primeiras epidemias coléricas dos século XiX, i-os veciños do espolón estaban afeitos ô tristeiro aparato dos entierros. No paso â Praza do Trigo habia unha capela propiedá do marqués de Camarasa que foi desfeita no ano dito. O calexon con escaleiras do Olvido que pasa por un recuncho do vello Ourense é a mediados do XIX aberto pol-o concello onde habia unha casa arroinada do Cabidoo. logo desamortizada. Cisneros era parte da Praza do Trigo. S. Pedro. Monterrei e S. Quintin gardan a vella figura. A derradeira era entón parte de S. Pedro; a de Monterrei leva o nome do reximento provincial que alí tivo coartel. Na rúa de S. Pedro, na casa que tén un santo, viviu ô principio do XIX o célebre deán e Bispo Bedoya a quen se debe a conservazôn do que resta do patín S. da catedral.

OTERO PEDRAYO, Ramón. Estampas d´Ourense a medeados do século XVIII. Arquivos do Seminario de Estudos Galegos. A Cruña 1927. pax. 37

Praza da Madanela ou da verdura, cruceiro de 1718. fotografía propiedade Augusto Pacheco jr Aprox anos 60.

Permitideme que vos faga unhas puntualizacions.

Na primeira fotografía fixadevos que as rapazas manexan unhas canas, era muy tipico, nestas fontes que tiña o chorro tan alto, levar a cana cun embudo, na praza do Ferro tamén era habitual ver esa escena

Don Ramón o falar do Déan Bedoya lembra o detalle da sua loita co concello para salvar o patín da Catedral; que no último texto que publiquei de Don Miguel Ángel Gonzalez García, tamén e obxeto de comentario.

Ya me gustaria a mi....

2011-12-12T05:46:00.006+01:00

Espolón años 20

Después de este pequeño paréntesis, “cuasi “ voluntario, esta semana retomo el ritmo de entrada diaria, aunque no os garantizo que sea fijo hasta fin de mes; en las fiestas ya se sabe: familia, trabajo, diversión, etc., no hay tiempo para nada.

Espero que el colaborador que me “busque”, os haga interesantes estas entradas. Con lo cual la cantidad sería suplida por la calidad.

En el tiempo que llevo realizando este blog, sería imposible recordar la cantidad de veces en las que me he visto obligado a recurrir a los textos que Don Ramón Otero Pedrayo dedico a nuestra ciudad, para solventar alguna duda.

Don Ramón no precisaba de fotografías para recordar los rincones de nuestra Auria, y quizás por eso, y por qué no, que de aquellas no podía contar con la colaboración del Arquivo visual Ourensán, sus trabajos no eran precisamente pródigos en imágenes.

Pudiera ser una iniciativa interesante, que me atrevo a sugerir a los depositarios de su legado, el plantearse una reedición de alguno de sus textos, ilustrándolos con las imágenes que el A.v.O. ha conseguido recuperar, hasta el momento.

A modo de ejemplo y para justificar el título de esta entrada “Ya me gustaria a mi”, y las de los próximos días, he ilustrado párrafos de Don Ramón con imágenes. Tal como si pudiera disfrutar de la pluma de Don Ramón para colaborar en mi blog.

“Ya me gustaria a mi”

…. Queda aún en el Espolón sobre dintel de madera y no sobre arco en el sistema de soportales una casa de pajabarro. Al terminar el siglo XIX eran de aquella construcción la mayor parte de las calles del Pelouriño, Chousas o la cárcel, Santo Domingo, Barreira. Usamos los expresivos nombres antiguos…..

OTERO PEDRAYO, Ramón. Paisajes formas y ritmos de vida del Orense decimonónico.

Cuadernos de estudios Gallegos Tomo XXIII, fascículo 70, pág. 227. Santiago 1968.

Pelouriño (Calle de Colón) 1908

Serán tres o cuatro entradas seguidas, breves de texto, de las que si algo no os gusta tendrá que ser mi mala selección de imágenes, los textos no admiten discusión.

Mes do Nadal

2011-12-03T05:24:00.005+01:00

Entre crise e demais problemas, estamos chegando as festas do Nadal, e con elas como os lectores habituais xa saben, comeza un período de restricións; non falo de conxelación de nominas nin nada diso, senón de que non se me permite o acceso ao meu computador máis que de forma esporádica.

Dito doutra forma ata o 10 de xaneiro máis ou menos non vos garanto que haxa entradas diarias, esta semana que entra, aproveitando que hai moito festivo, non publicarei; a semana do 12 con todo comprométome a facer entrada diaria, e ademais creo que vos gustasen, busqueime un "colaborador" de excepción.

Os días seguintes ata o 10 de xaneiro como xa vos digo, farei o que poida pero non garanto nada. Bo o 22 temos o do Mural nas Galerias Centrais e espero que nos vexamos alí. Recordáreivolo os días anteriores. Non esquezades visitar a exposición de Ana e Jorge que vos dixen onte inaugurase o sete.

De todos os xeitos, como outras veces, podedes aproveitar para revisar entradas antigas que seguro que atopades algún erro, e podémolo corrixir.

Para empezar a ambientar estas festas, déixovos esta imaxe, dun parente meu, que de momento pasa de problemas, Que envexa non ???

Ana Iglesias no Outono Fotografico

2011-12-02T05:44:00.001+01:00

Non todo pode ser fotografía antiga; ao final como me gusta pensar o pasado é imprescindible para vivir o presente, e procurarnos un futuro.

O presente en fotografía Ourensana, por fortuna goza dunha magnífica "saúde"; ao lado de fotógrafos profesionais de sobra coñecidos como, Schreck, Mazaira, Belay etc. de indubidable calidade; xorde un bo número de ourensanos que por divertimento foise introducindo na maxia da imaxe, e conseguiu alcanzar un sobresaínte nivel artístico.

Non teño a fortuna de coñecer en profundidade o traballo de todos eles; de moitos só pequenos retallos, a maioría das veces durante o noso marabilloso Outono Fotográfico, (grazas Benito por ese regalo que nos fixeches, e aos teus continuadores, que souberon coller esa difícil relevo).

Non obstante unha desas namoradas da fotografía amiga dende hai moito tempo, (para que vos fagades unha idea, ten fotos da miña etapa en Carmelitas, alá polos sesenta), permitiume seguir de preto o seu traballo.

Fálovos de Ana Iglesias, quen xunto a Jorge Cacharrón, (outro grande artista da imaxe), mostrannós durante este Outono a súa obra na Casa da Xuventude, dende o día sete de decembro.

Asegúrovos que non vos vai defraudar, gozaredes de imaxes de gran beleza, obtidas cunha sensibilidade especial. Esa sensibilidade que só o verdadeiro artista é capaz de plasmar na súa obra.

A risco de recibir unha reprimenda, voume atrever a mostrar unha das súas fotografías, posiblemente non sexa a mellor, pero a min cautívoume dende que a vin por primeira vez.

Grazas Ana e Jorge por permitirnos gozar do voso traballo

Lembrade dende o 7 do Nadal na Casa da Xuventude

O Mural do A.v.O.

2011-12-01T06:17:00.040+01:00

Levo xa uns cantos días facendo primeiro insinuacións, e posteriormente comentarios, sobre un dos novos proxectos que o Arquivo visual Ourensán, A.v.O. ten entre mans.

Hoxe por fin creo que xa podo facilitarvos todos os datos, para que intentedes facer un oco nas vosas axendas.

O día 22 de decembro con permiso da autoridade, e todos os demais implicados, ás 20,30 horas e faga o tempo que faga porque estaremos a cuberto.

O A.v.O. terá o pracer de inaugurar a colocación do mural que se confeccionou para a exposición Ourense un Século de fotografía; nunha situación que vai permitir que todos os Ourensanos e visitantes, que se acheguen a gozar da nosa cidade, poidan contemplalo.

Colocárase nas GALERIAS CENTRAIS, na rúa do Paseo.

Trátase como moitos de vós xa sabedes, dunha vista xeral da nosa cidade, obtida polo mestre José Pacheco no ano 1928 dende os "altos" de Salto do Can. O orixinal é propiedade do Arquivo Municipal Ourensan.

Só quedan por rematar pequenos flocos en canto a colocación, que esperamos nun par de semanas queden pechados.

Creo que é de xustiza, comentarvos, que como todas as actividades do Arquivo visual Ourensán, non será necesario facer ningún tipo de desembolso; grazas á xenerosa e altruísta colaboración das persoas e entidades que vos relaciono a continuación.

Concellaria de Cultura do Concello de Ourense

Musical Jolper

Arquivo Municipal de Ourense

Museo Municipal

Oficode.

Pode que a lista se amplie nos proximos días, pero polo de agora estes son os implicados

Só quédanos esperar uns días, desexando que non xurda ningún inconveniente, e gozalo.

Por certo, gustaríanos que todos os ourensanos, o sentisen como algo da súa propiedade, e como tal o respecten, xa que vai estar nunha zona de tránsito, e sen ningún tipo de protección.

Gustaríanos ter que retiralo porque o tempo o desgastou, non por outros motivos.

C.D. Galicia

2011-11-30T06:15:00.013+01:00

Ao fío da entrada de onte, vou aproveitar para ensinarvos unha fotografía da que espero que o blog amigo Futbol base Barbadas, nos achegue datos.

Facilítama o sempre activo Eduardo Gamallo, ao que lle estou moi agradecido pola súa colaboración, aínda que vou recordarlle publicamente que ten que acordarse de preguntar aos seus amigos o nome; sempre me di o alcume polo que eles se coñecen dende sempre, pero no blog creo que non é procedente utilizalo, e case que sempre quedan sen citar os autenticos propietarios da fotografía..

O que sei da fotografía é o que nela vén escrito.

É do Clube Deportivo Galicia, e os xogadores son:

De pé, e de esquerda a dereita. Ares, David, Manolo, Chicho, Tatís, Milucho e Alfonso.

Agachados Dámaso, Paco, Delmiro, Caride, Ortas e Seara

En canto á data, non di nada, pero supoño que pertencerá aos anos setenta ou quizais un pouco antes. Baseándome no aspecto deAres, (pai do que tamén foi porteiro do C.D.Ourense), e que hoxe lle poño máis ou menos sesenta e....

O fútbol non e o meu.

O Proxecto do Couto

2011-11-29T06:10:00.003+01:00

O proceso que culminou a construción do estadio do Couto, remóntase a finaís dos anos vinte do século pasado; habería que facer matizacións, pero xa se ten comentado no blog nalgunha ocasión, podedes ver a que máis datos achega neste enlace.click aquí

A fotografía que hoxe vos mostro, fíxose á maqueta dun dos proxectos que se levaron a cabo durante a existencia do estadio, e que posiblemente deu lugar a outra Grande Inauguración do Estadio do Couto.

Ese vai ser o problema que nos atopamos para determinar a data de comezo de actividade do principal estadio de futbol da cidade; o continuo aumento de espectadores, foi facendo preciso ampliacións constantes ao longo dos anos. Estas melloras encontraban sempre ca limitación económica para non ser a definitiva.

Nesta ocasión, o proxecto de mellora, polo que me contan viña da man da construción das vivendas sociais que se ían construír no seu ámbito e que tamén aparecen na maqueta.

Sen confirmar, o proxecto correspondería a finais dos anos 50.

Lembrando o Fraín

2011-11-28T05:46:00.010+01:00

Fotografía do Arquivo de Lisardo Mazaira

Visitou o blog hai máis dun ano, este personaxe dos que a min me gusta chamar entrañables.
Regresa hoxe da man dun novo amigo, Agustín, un Ourensan dos que moi novo marchou do seu Montederramo, para iniciar unha nova vida na "beira de en fronte".
Escríbenos dende Brasil, e utiliza o seu "galleguiño", (faino mellor ca min) para prestarnos recordos da súa nenez.
Dende aquí, envíolle unha forte aperta, e que saiba que ten o blog á súa disposición para seguir mantendo o contacto co seu Ourense.
Grazas Agustín.

Vou tentar escribir em gallego, mezclado com português. Non me acordo ben do meu galleguiño da infância, ainda que estea latindo na miña lembranza que me acompaña

Salin de Galicia para o Brasil com 19 anos recen cumplidos e teño 69. Vivo em San Pablo.
Quero decirvos que conocin o Frain , em Montederramo. Em Ourense chamabanlle Frailde. Era uha persona mui amable e correta.

Sua simpatia non tiña límites. Falaba o castellano de unha maneira que íl próprio pensaba auténtica, e o praticaba com naturalidade. Introducia em palabras castellanas mezcladas com gallegas ditongos e hiatos, sem razón de ser, pero com perspicácia, que deixaba os ointes perplexos e pensativos.

Era um andarillo, creo eu de Calvelo, ayuntamiento de Maceda.

Conocin o Frain, pois este era seu nombre, na miña casa cuando iba para Montederramo. Miña mai, tan buena, o recollia e lle daba algo. Sempre pedia caldo muerno, comía e logo se marchaba para outro sitio. Em Montederramo nunca o vin pedir pesetas. Todos, do pueblo, disfrutábamos de sua compañía. Era uha persona sabia que non tuvo sorte na vida, mas, creo eu, foi feliz, e sua felicidade transbordaba cuando via os outros alegres. Digo ainda que o via con pequenos intervalos de tempo, dos 5 os once anos, cuando eu salin de Montederramo, póla vida afora. Nunca mais o vin.

Agora sentin saudades (morriña). 20.11.2011. Agustín.

Se queredes ver a entrada anterior do Fraín equi tedes o enlace fai click . A fotografía e a misma, xa que non conseguin polo de agora outra deste Ourensán

O Avo nos medios Ourense por Barrios IX

2011-11-27T06:27:00.008+01:00

O CERRAMENTO DA ALAMEDA (Texto Fernando Valcarcel)

A Estrada de Villacastín a Vigo (hoxe rúa do Progreso), dividiu a actual “Alameda” en dúas partes. A parte de abaixo, era lugar de “paseo”, un espazo para o ocio e o esparcemento, a de arriba (xardíns do Bispo Cesáreo) era unha zona menos lúdica, adicada ao hospedaxe e ao comercio.

En 1904 proxéctase o cerramento do lugar, esta actuación supón unha continuación ao encargo realizado en 1898 polo Concello de Ourense ao arquitecto D. Manuel Vázquez Martínez (que era así como asinaba os seus traballos D.Daniel Vázquez-Gulías por aquela época), para organizar a anteriormente coñecida por “Horta do Concello”, que, dende entón, pasará a denominarsa “Alameda”.

O cerramento consistía nun banco corrido de pedra sobre o que descansa unha barandilla de fundición que remata nos seus extremos por grandes xarróns, produto da industria de D. Manuel Malingre Ludeña, ao igual que, os ornamentos do veciño palco de música modernista con extructura de kiosco que sustituiu ao anterior construido en madeira.

Na actualidade sobrevive boa parte do cerramento da parte baixa da “Alameda” ourensana. Co desmantelamento do da parte superior, produciráse de xetito involuntario un irmanamento con Xinzo, xa que, parte do mesmo foi trasladado ata alí, onde delimita o perímetro da súa praza maior.

Arquivo visual Ourensán fondo Salgado López

Propiedade Salgado López

Fotografo. afecionado ano 1956

Texto Fernando Valcarcel

Historias Menores 22 2011 M Á Gonzalez García

2011-11-26T05:26:00.034+01:00

Como es lógico cada uno encontrara mas interesante un trabajo que otro.

Personalmente este numero, de entre todos los que forman la amplia colección de trabajos de Din Miguel Ángel lo considero de los mas interesantes; lugares perfectamente conocidos, identificados con nombres del pasado, en muchos casos echados de menos; su nombre tenia una justificación popular, no de circunstancias.

Por otra parte, comprobareis que desde siempre, realizar cualquier cambio por mas que fuera interesante para toda la comunidad, acarrea algún problema y mas de una discusión. Por fortuna el interés publico en ocasiones prevalece.

Para leer o descargar el texto integro, clic aquí .

Para Candido Ventim

2011-11-25T05:24:00.042+01:00

Como sabedes o amigo e socio do A.v.O. Cándido Ventim sufriu un contratempo hai uns días que o ten recluído na residencia; despois duns días de gran preocupación, por fin parece que todo evoluciona favorablemente, e xa está en planta.

Pensando en que se entreteña botando unha ollada ao blog; publico hoxe este correo electrónico que me enviou un dos seus amigos, acompañado de dúas fotografías, que sei que lle gustasen.

Unha é da súa autoría, e a outra dunha admirada Ruth Matilda Anderson. As dúas a pesar da gran diferenza temporal, reflicten un belo ecanto da nosa cidade, que non conseguiu sobrevivir á furia construtiva dos últimos tempos.

Como xa teredes recoñecido de trata da rúa de Quebracús- Estrella, e hoxe non sei se coa transformación lle cambiou o nome, de feito xa non é unha rúa, senón que é o que queda dunha rúa, e unha praza.

Volvendo ás imaxes, fixarvos que Cándido obtivo a instantánea nos anos 70, e Ruth Matilda en 1926 (aprox), pero a maioría dos edificios poden identificarse practicamente sen ningún cambio.

Pero non vos aburro máis por hoxe, aquí déixovos o texto que un bo amigo de Cándido me remitiu para facerllo chegar, no que se percibe o afecto que lle profesa.

O mércores esperábate e non viñeches,...

As veces as persoas afánanse en figurar en escritos carentes de contido, en aparecer en fotos que pronto esqueceremos, outras, traballan dende o silenzo da discreción lexitimada polo amor a súa cultura, zigzagueando entre pedras, libros, fontes, negativos, postais, negocios con solera, fábricas valeiras, espazos desaparecidos e outros por reduscubrir.

Cargados de quilómetros e historias en standby, mergullados no apaixoante universo da sua amantísima Auria, recordannos un pasado case esquecido e ofrecennos as súas achegas a pe de rúa ou ao abrigo dun café.

Individúos íntegros que fan cidade.

Sigo esperandote Cándido, non tardes. Vémonos pronto amigo.

Unha aperta.

Esperança não murcha, ela não cansa, também como ela não sucumbe a crença.

Vão-se sonhos nas asas da descrença, voltam sonhos nas asas da esperança.
Augusto dos Anjos.

A min Plin. Que Son de Lalin

2011-11-24T06:20:00.033+01:00

Coa que nos está a caer, e o que nos espera; encontrarme con este texto de Don Alberto García Ferreiro, prodúceme certa envexa, e incítame a imitalo non perdendo o sentido do humor.

Descoñezo se a frase como ten acontecido en máis ocasións, é froito da sabedoría popular, ou é ocorrencia do escritor; nesta ocasión inclínome a pensar que o "magin" de don Alberto foi o culpable da rima.

Conta como precedente, co recoñecemento por parte dos coruñeses dun dos ditos que enaltecen á súa cidade.

se me deran d´escoller, qu´escollería, se entrar de noite na Coruña ou no Ceo de día!

A moitos supoño que vos soase mellor se lle cambias o "son de Lalin", por "durmo en Pikolin", pero creo que Don Alberto non é culpable de plaxio, se acaso á inversa.

A Min Plin. Que son de Lalin

Por certo gustaríame que don Alberto García Ferreiro tivese a súa entrada no blog, méritos para iso ten de sobra, pero por desgracia non teño no meu arquivo fotografías que poidan ilustrala, salvo a que a revista Ráigame no seu número 15 (Maio 2002) publicou con motivo do centenario do seu pasamento, nun artigo do profesor Delfín Caseiro.

Revisade os vosos arquivos e se encontrades algunha imaxe non dubidedes en enviarma.

Para que poidades recoñecer o personaxe móstrovos a imaxe que publica a revista.

Alberto García Ferreiro

Facendo Historia

2011-11-23T06:02:00.022+01:00

A historia faise día a día, o problema é que en ocasións nos mostramos inxustos con ela, ao non lle dar ao momento presente o valor merecido.

Outro dos meus perogruyos, aínda que creo que o ides entender doadamente; o luns tiven a fortuna de asistir a un acto discreto, sinxelo, pero cun gran contido. Atraído pola presentación dun novo exemplar da revista Diversarum Rerum que coordina o profesor Don Miguel Ángel González García, encontreime na sala de cultura do Liceo, cunha decoración que non me esperaba.

Unha colección de bosquexos a carbón, e ou lapis de cor maioritariamente, escoltaban unha espectacular obra ao oleo, que pola súa forma facía pensar nun destino concreto.

E así é, en datas próximas esa obra de arte, pasase a embelecer aínda máis se cabe a capela do Santo Cristo da nosa Catedral. Dos datos técnicos, artísticos e demais detalles que rodean o evento, deixo que se encarguen os profesionais.

Permitídeme que eu me limite a dar as grazas, aos que fixeron posible esta realidade. En primeiro lugar ao grupo de amigos da catedral de Ourense, e a don Miguel Ángel por propoñer a idea; ao autor da obra Manuel Vidal que desenvolveu un traballo espectacular digno do marco ao que vai destinado; e por último ao que foi o meu mestre do instituto don Serafín Marques, (Deán da Catedral), quen coa súa xenerosidade exerceu de mecenas para que o proxecto chegase a bo termo.

Inscripcion no oleo.

Se queredes ver de preto a obra tedes que bulirvos; estes días está na sala de cultura do Liceo, pero o día once do Nadal tera que ser retirada pra comezar os traballos precisos para levala o seu emprazamento definitivo.

As vistas de Fatima

2011-11-22T05:27:00.008+01:00

Fotografía propiedade Pilar Nuñez.

Do barrio do Couto, que actualmente é o meu, teño moi poucas fotografías, algo que espero vaia cambiando.

De momento nestes días a amiga Pilar Núñez, proporcionoume unhas cantas que encontrou no arquivo familiar.

Encantado compartireinas convosco, pero como sei que don Celso, o actual párroco, está a preparar un traballo sobre o templo, imos gardalas para que ilustren primeiro o seu traballo.

Para abrir boca aquí déixovos a vista que nos anos cincuenta se tiña das pontes, dende o tellado de Fátima.

San Lazaro, os Maristas e....

2011-11-21T05:41:00.008+01:00

Rematamos de momento con esta serie de recortes da vista de Ourense do ano 1906 aprox Aínda que segundo vaiamos descubrindo máis detalles volos irei mostrando.

A imaxe orixinal esperamos poder ensinala, en gran formato, durante a próxima exposición do A.v.O. que estamos a organizar, e como primicia xa vos informo que será de novo no Museo Municipal, a inauguración senón existe ningún contratempo, será o nove de febreiro.

Pero vaiamos á imaxe que é agora o importante.

Se a comparades coas anteriores, veredes que as letras informativas, son menos; e iso é precisamente o máis rechamante, nunha zona tan construída actualmente, como esta, se fai difícil imaxinar como sería anteriormente.

Bo pois xa non tedes que imaxinalo, aquí tedes o estado da rúa do Paseo, o parque de San Lázaro e todo o seu ámbito.

Quen tivera a propiedade actualmente desas leiras!!!.

É suficiente recoñecer o edificio da actual Delegación de Defensa (antigo Goberno Militar), para situarse perfectamente. Cando se obtivo a imaxe, se se confirma a data de 1906; nin sequera o seu promotor o bispo Illundain, sabía que os seus primeiros ocupantes, serían os Irmáns Maristas, e que en vez de ser un edificio silencioso e de descanso como estaba previsto inicialmente, xa que ía ser residencia de sacerdotes retirados, os seus corredores recollesen as risas e conversacións dos alumnos do colexio Maristas; iso sucedeu a partir de 1908.

Penso non errar, ao afirmar que de todos os edificios que aparecen, ese sexa o único que continúa no sitio, (habería que confirmar algún dos tellados que aparecen en primeiro plano);

Pero os seguidores do blog, non terán problemas, para recoñecer os demais que sinalei. O Círculo Católico daquelas en obras, xa o vistes noutras ocasións; a capela de San Lázaro, que noutra situación (agora en Peliquín), aínda permanece en pé, de novo a casa do meu amigo Ernesto Ferro, (hai uns meses goce vendo un debuxo feito por un mozo Florentino Moretón, porque era o único xeito que tenia de velo, e agora teño xa dúas imaxes nas que aparece). E por último os dous edificios que se ven ao fondo do que hoxe é o parque; que haberá que investigar, cales son exactamente; eu de forma arriscada e baseándome no que parece ser unha cheminea de gran tamaño, apunto se puidese ser a primeira fundición da familia Malingre, aínda que por situación máis ben podería ser o outro edificio.

De momento carece de importancia, teremos que esperar que continúen aparecendo información e imaxes, e pouco a pouco poderemos reconstruír as antigas vistas da nosa cidade.

Como vos comentei o venres, o amigo Cándido, non pode ver estas entradas, nas que tivo un papel esencial. Polos meus datos continua ingresado en reanimación, á espera de que o seu estado evolucione.

No blog non volverei facervos comentarios, pero os amigos que queiran saber sobre a súa evolución, poden contactar vía correo electrónico comigo; como sabedes vive só na cidade, e cando mellore necesitara do apoio dos seus amigos para recuperarse.

Centenario Eduardo Moreno López

2011-11-20T06:29:00.004+01:00

Eduardo Moreno Lopez en 1901

O 20 de novembro de 1911, falecía o profesor Eduardo Moreno López; con motivo desta efemérides, un grupo de ourensanos, leva tempo preparando os actos que permitan recuperar o seu recordo.

Gaditano de nacemento, soubo introducirse na sociedade ourensana, e ser merecedor do respecto dos seus coetáneos. O mellor que se pode dicir del, e non é frase miña, é que foi todo un Mestre.

Verdadeiramente debeu selo, á vista do que os seus discípulos, entre os que se encontraban Cuevillas, Risco e Otero entre outros, dicían del.

Precisamente Don Ramón é o que en máis ocasións se ocupou en eloxiar o personaxe, xa nas palabras escritas con motivo do primeiro aniversario do seu falecemento, como posteriormente noutros textos e conferencias, se percibía no ton de Don Ramón, xa non só o respecto ao mestre, se non admiración e mesmo cariño. Non en van os consellos de Moreno López, influíron na decisión de Don Ramón de retomar os seus estudos en Madrid, en lugar de Salamanca, onde inicialmente pensaba acudir, logo do seu insatisfactorio paso por Santiago.

Pero deixémolo aquí; en poucos días, poderedes ler un texto dedicado á figura do Mestre, e creo que se a economía o permite se fará unha exposición no Instituto no que desenvolveo o seu traballo, o Otero Pedrayo.

A imaxe inferior, é dun dos libros de ensino por él escritos.

Xornada de Reflexion

2011-11-19T05:31:00.004+01:00

Sabedes que por decisión voluntaria, decidín manter o blog á marxe da política; e creo que de momento o conseguín.

O día de hoxe, está considerado como xornada de reflexión, e se ben xa aconteceu noutras ocasións ao longo da vida deste blog; esta vez, debido á precaria situación na que se encontra o país, esixinme, se cabe ser máis escrupuloso co tema.

Hei de recoñecer, que non é doado; a ver se vai ter razón, algún amigo que sempre me di, "todo é política". Como vos digo, nesta ocasión me propuxen ser máis esixente, evitando ese tipo de contido, e podo dicirvos que do meu arquivo se foron caendo unha tras outra, a gran maioría das imaxes; unhas porque o personaxe ou personaxes, se poidan identificar dalgún xeito pola súa ideoloxía, outras porque o nome da rúa ou praza, tamén supuxese un encadre, ou mesmo pola existencia nalgún momento da historia dalgunha sede política entre os seus edificios. A maioría dos negocios, dos que se coñece o propietario, tampouco porque esa persoa podería relacionarse tamén coa súa ideoloxía (nalgúns casos penso que descoñecida, ou que non tivo relevancia nas súas actuacións, pero por se acaso...); coa mesma xustificación descarto os deportistas, eu descoñezo da gran maioría a súa adscrición, pero pode ser que algún dos meus lectores a recorde.

Que arrevesadas pódense facer as cousas cando se quere, verdade?

Ao final o problema creo que o solucionei, grazas a estes anuncios, de prensa (non vou citar o diario, xa que iso tamén podería mal interpretarse, a prensa sempre tivo relación con....).

Pero fixarvos que me tiven que ir a finais do século XIX, buscando negocios cuxo propietario non é sinxelo de identificar, e a actividade era do máis corrente; unha Peiteadora de Madrid, unha Academia de Caligrafía, un Remendador de asentos e un Vendedor de carbón e pementos mondongueros.

Se que algún posiblemente encontre algunha pega coa elección, pero por favor non lle deades moitas voltas, non as ten; limitarvos a pensar hoxe que é o mellor que podedes facer mañá.

Outro templete da musica?

2011-11-18T06:10:00.005+01:00

Continuamos dándolle voltas á fantástica fotografía do amigo Cándido Ventim.

Hoxe tráiovos, outro detalle que creo que presenta a suficiente orixinalidade, como para que algún dos afeccionados á arquitectura antiga da nosa cidade lle de unhas voltas.

Sabiades da existencia dun templete de música no comezo da ponte da Burga?

Sinto que a fotografía esta tan pouco visible, pero non se me ocorreu outra forma de axudarvos a identificar a zona, que poñerlle os nomes.

Ao lado do que eu chamo templete, podedes ver perfectamente o edificio que aínda hoxe existe de Mármores Piñeiro, continuando cara á parte superior da fotografía, podemos pasear polo que hoxe é Doutor Marañón, ata que nos encontremos o muro da parte de casa dos Marqueses de Leis, que estes cederon en uso ao Colexio Cisneros, recordade que a entrada estaba pola rúa da Barreira, e houbo de ser derrubado precisamente para dar saída a Doutor Marañón.

A continuación recoñecemos o resto da fachada posterior da casa dos Marqueses, que segue en pé na actualidade.

E finalmente chamar a vosa atención sobre a antiga balaustrada da ponte da Burga, que como podedes ver orixinariamente era de pedra, e non de forxa como actualmente.

A título anecdótico, tamén vos sinalo a leira dos Taboada Tundidor, que bordeaba as Burgas, e chegaba ata o que hoxe é Doutor Marañón.

Estaban programadas a entrada de hoxe e a do luns, que rematan de momento esta serie; cando o irmán do amigo Cándido, me comunica que este tivo un accidente e está ingresado na Residencia.
A pesar da gravidade, espero que sexa capaz de recuperarse o máis pronto posible, para poder seguir gozando da súa axuda, e das discusións construtivas que con tanta frecuencia mantiñamos.
Animo Cándido.

Historia de la fotografía IV

2011-11-17T06:02:00.018+01:00

Como último capítulo de esta serie, es obligado, hablar de Daguerre.

Louis Jacques Mandé Daguerre como bien afirma la Wikipedia podemos considerarlo sin ninguna duda, el primer divulgador de la fotografía, con lo cual evitamos cometer una injusticia con alguno de los implicados.

Su papel en la invención y difusión de los métodos fotográficos, es loable e innegable; y por ello es un pilar importantísimo en el desarrollo de este arte.

Nacido en Cameilles (Cormeilles-en-Parisis, Valle del Oise) , a pocas leguas de Paris en 1789, mostro desde muy joven habilidad para la pintura. Por ello entro de aprendiz, en el taller del maestro italiano Degotti, encargado de la decoración del teatro de la Opera de Paris.

Al poco tiempo, consiguió recibir encargos para realizar el mismo las decoraciones de obras teatrales, y desde un principio, descubrió que tan importante como la imagen, era el efecto que la luz y las sombras producían sobre esta. Sus decorados llamaban la atención precisamente por lo cuidada que estaba la iluminación.

Estos trabajos, lo condujeron. Al que sería su primer gran éxito (1822), El diorama: consistía este en grandes cuadros realistas, en los que por medio del movimiento y la iluminación, se conseguía el efecto de realidad. Los espectadores creían estar dentro del cuadro.

Su realismo y espectacularidad, le proporcionaron el favor del gran público, por lo que Daguerre trabajaba en su perfeccionamiento, entre esos trabajos experimentaba con la cámara oscura, lo cual le llevo a contactar con un óptico de Paris, quien entre su clientela contaba con Niepce. Este personaje de quien desconozco el nombre, puso a los dos protagonistas en contacto, llegando la relación al punto de que en 1829, firmaban un contrato de colaboración, en el que Daguerre reconocía como inventor a Niepce, y el figuraba como colaborador, a cambio de que Niepce le comunicara sus avances. Al mismo tiempo Daguerre se haría cargo de la comercialización del invento.

El éxito de los dioramas, y el fallecimiento de Niepce (1833), fueron causa de un parón en la investigación, que a partir de ahí sí que estuvo en manos de Daguerre, era necesario mejorar los resultado, pero el método ya era perfectamente válido.

Daguerre continua experimentando, con distintos tipos de placas, y productos, consiguiendo los mejores resultados con las placas de cobre plateadas, y los vapores de mercurio, el resultado lo sumergía posteriormente en agua salada a gran temperatura, con lo cual conseguía que se fijara la imagen.

En marzo de 1839 un incendio, destruyo totalmente el trabajo de Daguerre con sus dioramas, y se decidió a preparar la presentación del nuevo invento.

Después de una modificación del contrato suscrito con Niepce, en la que le conservaba a sus herederos derechos sobre el invento, pero apareciendo el cómo inventor. Presenta en Agosto de ese mismo año 1839 el invento a la academia de Ciencias de Francia.

Primer Daguerrotipo

Ante el gran avance que supone el invento, el estado francés decide adquirir los derechos, por lo que concede una pensión vitalicia de 6000 francos a Daguerre, y otra de 4000 al hijo de Niepce.

En 1841 Isidore Niepce, en el libro Historia del descubrimiento del invento denominado Daguerrotipo, reivindica el papel de su padre en dicho invento.

A partir de este momento, los avances son continuos, e imparables; el Daguerrotipo se populariza, y comienza su expansión, de la mano de muy diversos tipos de profesionales, desde científicos, hasta joyeros, pasando por innumerables artistas, que ven en el nuevo invento una posibilidad de conseguir un medio de vida.

Comenzaría aquí la historia de la fotografía en Galicia, estamos en 1843 y Enrique Luard Falconier, un joyero de nacionalidad Suiza residente en A Coruña, ofrece sus servicios para la elaboración de Daguerrotipos a 50 reales.

Familia Fabrega

En Ourense el primer dato corresponde a 1858, pero debemos suponer que tienen que existir imágenes de fechas anteriores. Hoy os muestro el primer daguerrotipo relacionado con nuestra ciudad, propiedad de la familia Fábrega.

Historia de la fotografía III

2011-11-16T05:29:00.010+01:00

Niépce

Joseph-Nicéphore Niépce, es considerado por un amplio número de investigadores, como el inventor de la fotografía. Dicha aseveración es una verdad a medias; ya que el logro final del invento, no hubiera sido posible sin la colaboración de Daguerre.

El hecho de que Daguerre según los historiadores, no obrara precisamente con mucha honradez a la hora de dar a conocer el invento;(parece ser que intento que el nombre de Niépce no constara como inventor, y para ello modifico un contrato que tenían firmado entre los dos); lleva a los estudiosos a de alguna manera intentar reivindicar el nombre del perjudicado.

Al margen de estos temas, en los cuales no quiero entrar; creo que un análisis de los hechos, obliga a reconocer a los dos el honor de haber conseguido desarrollar la técnica fotográfica, al punto de por primera vez cumplir la definición que habíamos comentado de Fotografía

La fotografía es la ciencia y el arte de obtener imágenes duraderas por la acción de la luz.

Como en otras muchas ocasiones, la casualidad hace que alguien dedique sus esfuerzos hacia algo que en un principio no era su objetivo. Este fue el caso de Niépce; quien según parece comenzó dedicándose a la litografía como forma de diversión, para lo cual utilizaba los dibujos que su hijo con maestría le facilitaba; al alistarse su hijo al ejército, la poca habilidad que el tenia para el dibujo, le obligo a buscar una alternativa, y ahí comenzó sus estudios con la cámara oscura y la manera de fijar las imágenes.

Heliografía

Nos situamos en el año 1814 año en el que consta que su hijo se alisto en el ejército; y tendríamos que aguardar hasta 1818, para poder ver el primer avance importante; en ese momento, Niépce obtiene por primera vez imágenes en positivo. Hablamos de lo que el denomino Heliografía en un primer momento, distinguiendo entre Heliograbados, cuando la imagen obtenida lo era a partir de otra ya existente, y puntos de vista, cuando eran imágenes obtenidas del natural.

Aunque el método ya era válido, seguía existiendo un problema en cuanto a la conservación de la imagen, ya que con el paso del tiempo, esta se iba desvaneciendo.

Bodegón

Puesto en duda por algunos investigadores, se considera que la primera fotografía, la obtuvo en 1825, y se trataba de la imagen de un grabado del siglo XVII que aquí os muestro. La cual disputa tal honor al Punto de vista desde la ventana de Gras (1826); para evitar polémicas yo prefiero decir que esta es la primera imagen de un paisaje. (Existe una tercera fotografía en discordia, que es este bodegón que os muestro, pero creo que realmente es indiferente cual sea la primera, ya que todas se atribuyen al mismo autor Niépce, y sería extremadamente complicado asignarle una fecha con total exactitud)

Vista desde la ventana de Gras

Esta última considerada por muchos como la primera, se expone en la ciudad de Austin (Texas, EE.UU.), y los derechos son propiedad de la Universidad de Texas.

A Fonte do Outeiro

2011-11-15T05:28:00.005+01:00

Como vos prometín onte, continuo coa vista de 1906 (aprox.).

Nesta ocasión, para ensinarvos unha fonte que eu descoñecía totalmente, polo menos nesta situación. Comento o da situación, porque a estrutura desta fonte, aínda que polo tamaño da imaxen é complicado facer ningunha afirmación. Correspóndese con outras xa coñecidas, a que estivo na Praza de San Cosme e Damían, e unha das versións que tivemos da Fonte Nova, na praza do Trigo. Como sabedes estas fontes ao igual que a maioría das ourensanas, tiveron unha vida moi viaxada, coñecendo varias zonas da cidade.

Á espera de conseguir máis información; e á vista desta imaxe, podemos afirmar que no que se chamaba campo do Outeiro, (pequeno espazo verde que aínda se conserva ao lado do edificio do antigo cárcere, na fotografía apréciase que era bastante máis grande) estivo situada unha fonte; o cal non e dificil de xustificar, auga na zona non era escasa precisamente, e ainda hoxe non falta. Ahí estaban as Termas do Outeiro, e a casa de baños La Moderna un pouco mais abaixo.

A presenza desa fonte, xa xustifica a entrada, pero se vos fixades na imaxe veredes outros dous detalles polo menos de certo interese, para comprender o modo de vida da nosa cidade naqueles tempos. Por un lado, considerei necesario, poñer o nome, á rúa Progreso. Creo que se fai difícil entender como o que aparece como un camiño de terra, era a principal arteria da cidade. E por outro lado un detalle que eu considero simpático, como é ver un paisano ao lado da fonte co que parece un grupo de galiñas, ou outro tipo de ave.

Intentaremos ampliar a imaxe para ver se conseguimos apreciar e mostrarvos mellor as imaxes.

O Convento de San Domingos

2011-11-14T05:27:00.010+01:00

Recorte ampliado da fotografía orixinal

A miña intención era seguir hoxe coas entradas da historia da fotografía, pero creo que vos vai gustar máis esta.

Como vos dicía na entrada de onte domingo, Cándido Ventim facilitoume unha fantástica vista da cidade de comezos de século XX, (aprox. 1906), na que se aprecian detalles que ata agora eu polo menos non coñecía. Estamos a darlle voltas á imaxe, e como supoño que vos gustase, vou ir adiantándovos algún detalle.

Comezo por un edificio que eu nunca vira en fotografía, soamente podía facerme unha idea, por dous debuxos que xa tedes no blog; un é dos que Don Ático Noguerol legou aos ourensans, e o outro é un plano da súa fachada á actual rúa Concordia. Falamos do antigo Convento de Santo Domingo.

Na fotografía aparece perfectamente recoñecible a traseira deste histórico edificio, construído polos Dominicos, e que durante a súa estanza entre nós, despois de ser subtraído aos seus propietarios; paso a desempeñar diversos papeis ao servizo da cidade; dende Audiencia Provincial, Cuartel, e mesmo recinto de celebracións festivas (polo blog hai un cartel que anuncia unha actuación circense que se realizou entre as súas paredes).

Na fotografía marqueivos algún dos edificios próximos que aínda hoxe resisten as ansias construtoras que en varias épocas dende aquel 1906 aproximadamente, foron modificando a fisionomía da nosa Auria; certo é que nalgún caso, eses edificios estaban de estrea, e noutros aínda estaban a recibir os últimos retoques.

Por certo que me esquecía, a fotografía como vos dixen recuperouna o amigo Ventim, pero o fotógrafo a quen debemos esta xoia foi Don José Pacheco.

Mañá máis.

O Avo nos medios La Región XXIX

2011-11-13T06:24:00.012+01:00

Remata con esta entrada, a serie de fotografías que o diario La Región publicou durante a exposición Ourense un século de fotografía, que o A.v.O., presentou no Museo Municipal neste ano 2011. Non obstante, non remata aquí a relación do A.v.O. cos medios, como xa sabedes, seguimos colaborando co diario Ourense por Barrios, e coa empresa do Diario La Región, comezamos dende hai dous meses, as colaboracións coa Revista Auria.

Quero aproveitar tamén para comentarvos que no mes de Febreiro, esperamos poder ofrecervos a segunda exposición que organiza a asociación, da que xa vos irei informando, e posiblemente conte de novo coa difusión do diario La Región.

Despois desta que espero sexa unha boa noticia, paso a falarvos brevemente da fotografía que no seu momento nos enviou Florentino Moretón, quen a partir dese momento, pasou a ser amigo e un dos colaboradores do blog,

Como xa sabedes na rúa do Paseo, ao lado do que hoxe é a delegación de Defensa, estivo situado este chalé que se ve parcialmente na imaxe, e que inicialmente era o Circulo Católico de Obreros, despois paso a ser o noviciado do Divino Mestre, e hoxe despois de caer, é unha torre de non sei cantos pisos, cun banco no seu baixo.

A fotografía obtívoa Florentino no ano 1963, e vendo o ángulo, non creo que os seus pais estivesen moi de acordo en que se xogase o físico para obter a instantánea; de todos os xeitos, conseguiu a orixinal imaxe e el goza de perfecta saúde.

Moitas grazas Floro.

Deste edificio, e o do lado Colexio Maristas, Goberno Militar, Delegación de Defensa, nesta semana deixáronme unha fotografía interesante na que se ve como estaba o entorno durante a construción, comezos do século XX. O amigo e membro do A.v.O. Cándido Ventim, está a traballar con esa fotografía, para poder ensinarvos infinidade de detalles orixinais que se poden coñecer grazas a ela.

Notas de Patrimonio 2 2009 M Á Gonzalez García

2011-11-12T06:23:00.006+01:00

Despois dun pequeno parón, retomamos a publicación dos traballos de Don Miguel Ángel González García.

Algún dos textos, posiblemente sexa un pouco técnico, pero a colección no seu conxunto considero que ten que cualificarse de moi interesante.

O traballo de hoxe, fálanos do inventario que en 1897 se fixo dos bens custodiados na Parroquia de Santa María de Reza. Coa súa lectura queda de manifesto, que naqueles tempos non se pensaba na posibilidade de roubo, que por desgracia hoxe é tan frecuente; polo cal a descrición non ofrece datos abondo para unha posterior identificación do ben.

Para ler ou descargar o documento fai clic aquí

Historia de la fotografía II

2011-11-11T06:25:00.002+01:00

Thomas Wedgwood,

Como decíamos ayer (como me gusta esa frase), la cámara oscura supuso el punto de partida para la obtención de imágenes fotográficas.

Siguiendo los pasos de Alhazen, considero de justicia mencionar al científico Franciscano Roger Bacon. Quien continuo con el estudio de la cámara oscura, perfeccionando su funcionamiento al incluir un espejo delante del agujero; estamos ya ante un segundo paso en el desarrollo de la cámara.

Podríamos seguir citando a personajes de gran prestigio como Della Porta, Kepler, o el gran Leonardo Da Vinci entre otros que continuaron con la investigación, y contribuyeron a mejorar los resultados, pero trabajando en la máquina.

Se hacía preciso para poder avanzar, encontrar un soporte donde la luz consiguiera imprimir la imagen. Y eso fue posible gracias al desarrollo de los materiales fotosensibles.

Es en esta fase, donde Thomas Wedgwood, se postula como el posible primer fotógrafo de la historia, al comenzar a utilizar soportes tratados con nitrato de plata, en la última década del siglo XVIII; realmente lo que supuestamente consiguió Wedgwood, fue la impresión del contorno de objetos; el problema es que las pruebas de sus experimentos, se cree que no se han conservado, (pudiera ser que una impresión de una hoja atribuida a William Fox Talbot, fuera realmente de su autoría). Parte del mérito en los avances con los materiales fotosensibles, de Wedgwood, se atribuyen a la colaboración del investigador químico Humphry Davy.

Estamos situados ya en el siglo XIX, y por fin disponemos de los elementos necesarios para que nazca la fotografía; solo se necesitaba que algún investigador profundizara en el estudio del manejo de los materiales, y lo aplicara a la máquina. Ese papel estaba reservado para el investigador francés Joseph-Nicéphore Niépce.

En la próxima entrada de esta serie os hablare de él.

Humphry Davy.

Las imágenes que acompañan a esta entrada obtenidas en la red; aunque puedan parecer fotografías, evidentemente proceden de dibujos o grabados, ya que por las fechas de fallecimiento de los personajes, es imposible que sean fotografías.

Wedgwood falleció en 1805, y Davy en el 1829; si bien en el caso de Davy podría existir alguna duda, las fuentes en donde aparece la imagen, (entre ellas Wikipedia), la identifican como del personaje a los veintitrés años, con lo que estaríamos hablando de 1801.

Historia de la fotografía I

2011-11-10T05:32:00.003+01:00

Espero que os guste esta serie de entradas de los próximos días (jueves y viernes; seguire el lunes o martes, el fin de semana hare entradas como las de costumbre). He tenido que recurrir a textos que llevaban mucho tiempo en mis archivos, y que aún no había compartido con vosotros. Forman parte de una de las que considero mis quimeras. El libro definitivo de la historia de la fotografía en Ourense.

______________________________________________

Por extraño que parezca, en ocasiones es frustrante, encontrar gran cantidad de información sobre un tema, y más aún cuando según la vas revisando, te das cuenta de que no vas a encontrar el dato definitivo, que permita aseverar, Este, fue el principio.

Desde luego no voy a hablaros del principio de la vida, pero si lo pensáis, con la mayoría de los inventos pasa lo mismo. Existe un momento, en que se consigue el resultado óptimo que no, definitivo y acertadamente lo consideramos como el principio; pero eso no puede ocultar que anteriormente ha tenido que existir un trabajo previo.

La historia de la fotografía, es uno de los casos en que más complicación encontramos; ya que ni siquiera existe claridad a la hora de decidir quien hizo posible la consecución de la primera imagen fotográfica. Niepce, Daguerre, e incluso Thomas Wedgwood (se podrían añadir bastantes más personajes, pero estos son los que a día de hoy cuentan con más opciones), se disputan ese honor.

La fotografía es la ciencia y el arte de obtener imágenes duraderas por la acción de la luz.

Esta es la definición más aceptada y comprensible de Fotografía. En ella el término duraderas, es el que más contribuye a delimitar los orígenes de esta ciencia; pero aun así continua existiendo controversia.

Ya en algunos textos, se cita la aparición de restos de espejos en las pirámides egipcias, asociándolas con la existencia de dibujos (más bien manchas), en las paredes de la pirámide, con lo que se insinúa la utilización ya en aquellos tiempos de alguna forma de cámara oscura, que permitía la impresión de la imagen en la pared; encontramos tambien referencias de estudiosos chinos del siglo IV a.c. sobre el tema y posiblemente Aristóteles conociera y usara los principios de la cámara oscura en el 300 d.c.

Sello dedicado a Alhazen

Pero adelantemos bastantes años, hasta el año 1000 aproximadamente para hablar de hechos reales; es en esa época, cuando el científico islámico Abu Ali Ibn al-Haytham, conocido como "Alhazen", cita y describe de forma explícita la cámara oscura.

Esta consistía en una sala, en la cual la única luz existente, provenía de un pequeño orificio en una de sus paredes, por la cual penetraban los rayos luminosos y proyectaban la imagen del exterior totalmente invertida en la pared opuesta.

Al margen de esas insinuaciones de que la imagen podría generar una mancha en la pared, la no existencia de materiales fotosensibles, hace poner en duda, que ese método pudiera ser el origen de la fotografía, como hoy la entendemos, aunque sin duda fue el paso para su posterior desarrollo.

Grabado que muestra el funcionamiento de la camara oscura. (desconozco la autoria)

Muchos de los grabados y fotografias utilizados en esta entrada y las siguientes referentes a la historia de la fotografía no son de mi propiedad, si alguien considera que no las puedo utilizar, solo tiene que comunicarmelo, y las retirare de inmediato.

Ano de neves

2011-11-09T07:34:00.002+01:00

Di o refrán: "ano de neves, ano de bens".

Tiña xa no arquivo, algunha fotografía da nosa cidade nevada, a última mesmo bastante recente. O que non tiña, era o dato, de que en 1962 glorioso ano, (perdoádeme a inmodestia) no que eu vin ao mundo nesta nosa Auria; caeu unha gran nevada.

Terei que preguntar na casa como o ven eles, o tema de se a miña chegada pode entenderse como "bens"; coñecendo a miña nai, dirá que: "claro que si", pero xa sabedes que unha nai para estes temas non é moi fiable. E aos lectores que me coñecedes, prefiro non vos preguntar, non vaia ser que me deades un desgusto.

Deixemos o tema, e quedémonos con que 1962 foi un ano de neves na cidade, tal e como quedo para a posteridade reflectido nesta foto de Eloy, outro dos profesionais que pasearon as nosas rúas á caza da instantánea. Eloy neste ano 1961 asinaba os seus traballos co selo "Reportaxes Eloy Buenos Aires 90 4º Orense".

A fotografía déixanola Guillermo Álvarez, xenro do gran Paco Ropero, "Paco Paco", e por si ainda non vos dechedes conta, esta feita na Alameda.

Peza do mes de Santos do 2011

2011-11-08T06:18:00.011+01:00

Este mes non me esquezin da peza do mes; e avisovos con tempo para que podades programalo.

Mañá ás oito da tarde na sala de San Francisco do Museo Arqueolóxico, poderedes gozar das explicacións de dona Belén Lorenzo Rumbao, sobre o Retrato de Frei Diego Fermin de Vergara.

Unha moi boa oportunidade de coñecer mellor a este Ourensán que no século XVIII, chegou a alcanzar a dignidade de Arcebispo, nas afastadas terras de Colombia, pero nunca se esqueceu das súas raíces, como demostran as obras por el promovidas na sua terra natal de Leirado.

Pero mellor que acudades á presentación que seguro que nos resulta moi instructiva. Lembrade, mañá día nove ás oito da tarde, na Sala de San Francisco.

Diario Galicia (Fernando Valcarcel)

2011-11-07T06:17:00.024+01:00

Galicia

Así se chamou o xornal ourensán, no que colaboraron Vicente Risco, Ben Cho Shey, Noriega Varela, Cuevillas e Adrio Menéndez entre outros.

A entrada parece xustificada pola cantidade e calidade dos colaboradores que tiña en nómina, pero, ao tempo, preténdese publicitar a existencia dun xornal desaparecido que alternaba o galego e o castelán , xa estudado por Marcos Valcárcel no seu traballo sobre “A prensa en Ourense”, do que, aos poucos vamos coñecendo algún dato máis.

En “Galicia” que podemos atopar numerosa información relativa á actividade comercial da cidade nesa época.

Fundado por Marcial Ginzo Soto, ao que o suceden na dirección Ricardo Outeiriño, Antonio López e José Rodríguez de Dios.

Marcial Ginzo Soto era alcalde de Ourense en 1930, data na que nace “Galicia”, ata entón, este persoeiro dirixira o diario “La Región”, ao que accede como redactor, tras abandonar a dirección do noticieiro “El Radical” na que permanecería entre 1910 e 1913.

A redacción, administración e talleres de “Galicia”, atopábanse nun primeiro momento no número 48 da “Avenida” do Progreso”*, pero en 1935, a súa ubicación muda para os número 27 e 28 da rúa Luis Espada (hoxe Alejandro Outeiriño Rodríguez). Curiosamente, o irmán de Alejandro, Ricardo Outeiriño, que dirixirá “La Región” de 1932 a 1968, sucederá a Marcial Ginzo Soto na dirección de “Galicia”, que co subtítulo “Diario de la mañana”, permanecerá en circulación ata 1937.

*Dicir ao respecto que parece máis correcta a denominación de “Avenida ” que a de “Rúa”, para nomear esta arteria, xa que neste tempo, esta foi a principal vía de acceso á cidade, núcleo das comunicacións, antiga estrada de Villacastín a Vigo, e por elo, durante moitos anos se coñeceu por Avenida do Progreso, e, despois do “General Franco”.

O Avo nos medios Revista Auria I

2011-11-06T06:20:00.022+01:00

Tal e como vos comente hai uns días, o Arquivo visual Ourensán e a Revista Auria, comezaron un período de colaboración.

Dende o blog, intentarei mostrarvos os artigos completos, pensando sobre todo nos lectores que non residen en Galicia, e teñen dificultades para conseguir a revista.

Nalgún caso se é posible, intentarei ampliar máis datos se os tivese, e engadir algunha imaxe se é posible. Xa se sabe que nos medios imprimidos o espazo sempre é escaso.

No numero de setembro do 2011, aparece a primeira colaboración; non e mais cunha presentación, pero ten unhas cantas fotografías que seguro vos van gustar

Para lelo e ou descargar o arquivo fai Clic aquí

Vella publicidade

2011-11-05T05:17:00.006+01:00

Unha moi boa fonte de información, para recordar persoas, negocios e detalles do pasado, confórmano, os anuncios de prensa antiga; ou como neste caso os programas de festas da cidade.

O anuncios de prensa, eran máis heteroxéneos, en ocasións só publicábanse por un período moi curto de tempo, con motivo do lanzamento da empresa, ou unha campaña comercial puntual (hotel Roma ofrecendo a cea de fin de ano por ej.); outras veces os anunciantes facíano de forma habitual en certas épocas do ano, para recordar ao público a súa existencia (Colexios no mes de setembro etc.).

E en casos como os programas de festas, tratábase en moitas ocasións, dunha cuestión de prestixio, anunciarse no programa, era (hoxe segue sendo en moitos casos) unha forma de facer saber que ese negocio colaboraba na diversión de toda a cidade.

Hoxe tráiovos estes catro anuncios, de negocios con moita historia na nosa cidade, da Ibense, e a competencia entre os estudios de Pacheco e Schreck, xa o sabedes case todo. Non obstante non temos tan fresco na memoria, a competencia entre diarios de información que vedes no outro anuncio.

Afeitos á existencia dun único diario local, se acaso en competencia coas edicións locais dalgún outro rexional; saber que durante un longo período de tempo, houbo non menos de tres cabeceiras de prensa na cidade faise difícil de entender.

Tempos Dificiles

2011-11-04T06:14:00.017+01:00

As imaxes que vos mostrarei estes días, teñen moitas papeletas, pra volver sair no blog, cun texto un pouco mais axeitado. Pero polo de agora e como vos decia onte non dispoño de tempo, pra buscar datos, co cal disfrutade as imaxes así.

A fotografía mostra un grupo de soldados no frente de Asturias o ano 1936, e entre eles atopanse uns cantos Ourensans.

O barrio do Couto

2011-11-03T07:00:00.009+01:00

Nestes días que non ando (como case sempre) moi sobrado de tempo, vou aproveitar, para ensinarvos algunha das xoias que nos últimos tempos estou a recibir, e creo que vos gustase vervos tamén.
Hoxe déixovos esta da procesión de Fátima, que eu sitúo de primeira intención, nos anos setenta, ou finais dos sesenta en canto o tempo, e no lugar excusase decir que e a rúa Ervedelo diante do Santo Anxo, e o antiguo Malingre.

A procesión parece ser que daquelas se realizaba de día, supoño que permitiría máis afluencia de mozos e nenos, pero persoalmente creo que a procesión nocturna é máis espectacular; e os nenos poden vir igual un día é un día, e a xente vai en familia.
O fotógrafo ou neste caso fotógrafa, era a sucesora dun dos profesionais de barrio, Covelo; que en calquera momento aparecerá cunha pequena mostra do seu traballo polo blog.

A praza de Paz Novoa e a casa de Ernesto

2011-11-02T06:02:00.028+01:00

Descoñecemos os medios empregados, pero nos anos sesenta realizáronse unhas vistas aéreas da cidade.
Grazas a elas pouco a pouco imos descubrindo detalles de edificios e rúas, que non foron obxectivo dos fotógrafos de xeito directo, ou polo menos non encontramos de momento fotografías que os mostren.
Revisando unha delas, e despois de buscala por outros medios, (non hai moito tempo, ensínevos un debuxo realizado por Florentino Moretón, no que se vía por detrás, e hai unhas semanas o propio Ernesto me deixo un óleo seu no que se ve a fachada que outro día vos ensinarei); descubrimos a casa de Ernesto.
Hoxe é complicado entender, debido aos grandes cambios que sufriu a cidade; pero se conseguimos imaxinar como foi o desenvolvemento non teremos demasiados problemas para comprendelo.
Non é preciso irse aos primeiros límites da urbe, situados como sabedes na Catedral, as Burgas e a Trinidade; senón que abonda con irse aos anos sesenta, en que a zona delimitada por Concordia (Hospicio), Progreso, Concejo e Santo Domingo, só era cruzada pola rúa do Paseo; o cal daba lugar á existencia de leiras e xardíns no que hoxe coñecemos como centro urbano.
Aínda hoxe en día quedan algúns restos daqueles terreos, como poden ser as traseiras do edificio da Delegación de Defensa, antigo campo dos Maristas, que vedes na imaxe, e pequenos xardíns na mazá que hai entre Paseo e Santo Domingo. Moitos seguro que aínda recordades o Chalé Losada en plena rúa do Paseo, hoxe edificio Viacambre.
Na fotografía tedes unha vista perfecta do terreo que hoxe ocupa a praza de Paz Novoa, (márquevola en vermello aínda que creo que non era preciso), e no seu interior, a casa e o taller que o meu amigo Ernesto Ferro lembra con tanto cariño.

O regreso de Ruth Matilda a Ourense

2011-11-01T05:29:00.026+01:00

En varias ocasións dende este blog, comentamos o desexo de poder contemplar na cidade, as imaxes que nos comezos dos anos 20 (23, 24), a fotógrafa Ruth Matilda Anderson obtivo na súa visita á nosa Auria.

Por fin conseguiuse, e dende o pasado xoves, e ata o día oito de xaneiro, poderemos gozalas na sala Caixa Nova, na praza maior (supoño que agora se chamase doutro xeito, pero creo que así o entenderedes perfectamente)

Dende os comezos da historia da fotografía, aínda que en menor medida ao acontecido con outras cidades, Ourense contou coa visita de varios fotógrafos, que recolleron ese instante puntual da nosa historia. Falamos de profesionais como o portugués Antonio Passaporte, o catalán Francesc Xavier Pares i Bartra, o propio Pedro Ferrer e un bo número de fotógrafos enviados polas casas editoras de postais, para realizar as súas series como Hausser e Menet, Thomas, Garrabella etc.

Conseguir recompilar ou polo menos dar a coñecer a existencia deses traballos, é fundamental para recuperar a historia fotográfica de Ourense. E poder complementar o traballo dos fotógrafos locais, Pacheco, Samaniego, Gil (os tres José), Schreck, Villar, etc.

A importancia do arquivo da americana Ruth Matilda, xustifícase na perfecta datación, calidade e descrición do seu traballo, máis que no volume do material que se refire á nosa cidade.

As escenas cotiás como a feira do San Lázaro e o embarque de pasaxeiros diante da Roma, son algunhas das imaxes que poderedes contemplar e que posiblemente sexan das que máis orixinalidade acheguen a este arquivo.

Tamén foron obxectivo da súa cámara, vilas como Ribadavia e Allariz entre outras; pero recoñezo que con certa envexa hei de confesar que non foi precisamente a nosa provincia a máis representada no arquivo.

Noutras entradas seguro que temos ocasión de falar en detalle dalgunha destas xoias que estes días podedes contemplar na sala de exposicións.

Liga de amigos de Orense (2012)

2011-10-31T06:03:00.038+01:00

Supoño que vos vai chamar a atención, ver o ano 2012 pegado o titulo,pero todo ten a súa explicación.

A semana pasada; Fernando Valcárcel, o meu colaborador dos luns, envíoume este texto, que poderedes ler abaixo, falando da Liga de Amigos de Ourense; xa sabiamos da súa existencia no blog; pero o coida máis o detalle que eu, polo cal corrixirei a miña.

Ao que imos; ese mesmo día o amigo Moncho Conde Corbal casualmente, remitiume un correo electrónico, no que me comentaba a súa idea de retomar o costume que en Pontevedra, unha asociación moi parecida ao que foi a liga de amigos de Ourense, mantén dende hai anos; e non é outra, que a de premiar algún dos moitos conveciños que estando fóra de Ourense, fixesen méritos para ter un recoñecemento, idea que me parece totalmente acertada.

Ante esa casualidade, de recibir os dous correos electrónicos o mesmo día, resultou sinxelo, buscarlles unha asociación. Para contrastar opinións, déixovos lendo o texto de Fernando, para que se queredes me comentedes, se vedes factible, intentar recuperar algo similar actualmente na cidade; sería o renacemento da Liga de amigos de Ourense nun 2012 que nos auguran complicado.

Liga de Amigos de Orense e Celso Ferro (Fernando Valcarcel)

Nos albores do século XX, a burguesía comercial, mostraba públicamente o seu poderío económico en pomposas reunións sociais, bailes, certames,…

En 1916, a recén nada “Liga de Amigos” aglutinaba a estes exitosos comerciantes que organizaban as festas da cidade (agora ás veces chamadas “do Corpus”, outras “de Ourense”), tertulias, actos benéficos, desfíles e pasarúas, corridas de touros, botaduras de fogos de artificio e concursos poéticos.

Entre outros, formaron parte da Liga de Amigos Francisco Villanueva, Alfonso Junquera, Alejandro Rodríguez Cobelas, Amador Villar, Arturo Pérrez Serantes, Otto Bodmer, Fermín García ou Celso Ferro Vázquez.

Este último, dende o seu negocio da praza de Santa Eufemia, ofertaba toda clase de tecidos e confeccións. Nos seus almacéns exaltábase a “exclusividade” do produto, xa que, dispuñan en primicia de coleccións completas, resultado das viaxes realizadas por el mesmo a outros puntos do país e ao extrranxeiro. Traballaba marcas que non se atopaban en outros negocios do ramo como “Medical”, que fabricaba tecido de punto contra o frío e o reuma.

En momentos difíciles para gran masa, o seu establecemento publícitábase a toda páxina na prensa local. Eran tempos de bonanza para un sector do comercio ourensano afeccionado á “festa nacional”, que, posicionado contra o “descanso dominical”, buscaba o máximo beneficio e, para elo , situábase en lugares preferentes por medio da política.

Repasando os concelleiros e alcaldes de un Ourense non tal lonxano, reafirmome neste aspecto, xa que o comercio local tivo un importantísimo papel na vida política desta nosa cidade.

A “Liga de Amigos”, xurde coa pretensión de “facer cidade”, e, así, comprometida con Ourense, financiará melloras no adoquinado e o alumeado público, obras cuxo custe non podían afrontar as naquel tempo precarias arcas municipais.

Nesta segunda fotografía, temos a fortuna de que aparecen os personaxes numerados, e no pe de foto veñen os nomes. Estes son 1.- José F. Gallego 2.- Antonio Malingre 3.- Fernando M. Monje 4.- Celso Ferro 5.- Alejandro R. Covelas 6.- Enrique Enriquez 7.- Fermín García. Algun deles aparece tamen na primeira fotografía, na que temos identificados a Otto Bodmer, sentado con zapatos brancos, Constantino Añel, que aparece desenfocado de pé na dereita da fotografia, e un Antonio García (Perniñas), que aparece de terceiro pola dereita tamen de pe. Agora que temos mais nomes gracias o traballo de Fernando, a ver si lle poñemos as caras.

Dia de Nós

2011-10-30T06:31:00.005+01:00

Hoxe cumprense 91anos da saida a rúa da nosa Revista Nós, como vos estou contando estes días a maioria das asociacions culturais da cidade, ca colaboración das institucions, pretenden que o centenario sexa digno do traballo que no seu dia puseron en marcha eses nosos conveciños.

Con ese motivo ano tras anos se intentara acercar a todo o mundo aocoñecemento de Nós. Ourense no Tempo cas suas limitacions quere poñer o seu granito de area, e ofrecevos a posibilidade de poder leer con calma un dos exemplares da Revista. O numero 12, o que normalmente sairia no 1º cumpleanos, pero que debido posiblemente as propias dificultades dos edittores non foi así.

O mesmo tempo, e posiblemente o numero dos da primeira epoca, que conten maior numero de fotografías.

Pra ler ou descargar a publicación facede clik aquí Revista Nós nº 12

Se queredes descargalo, tede en conta que o arquivo e bastante grande, co cal vai tardar un pouco, nos vos poñades nerviosos e deixadeo baixar, segun o voso tipo de conexión tardara entre 1 min, e 5, nalgun caso pode que mais.

Na rede podense atopar tamen os tres primeiros numeros da publicación, e como sabedes o Concello de Ourense publicou o ano pasado una edicción facsimil do numero 1.
Perdon os que intentaron descargalo a primeira hora, por un problema no enlace de "scribd", non era posible, penso que agora esta arranxado

A festa da Bela Auria cas celebracions de Nós

2011-10-29T06:05:00.006+02:00

Os amigos de A Bela Auria, quiseron este ano xuntar a sua festa cos actos do aniversario de Nós, e ofrecennos un programa digno de aproveitar. Estas son as suas intencions e a sua programación.

Animadevos e participar.

Como Ciceron, en A Bela Auria, tamén cremos que é imprescindible coidar a memoria. Especialmente nestes tempos escuros que gardan tantos paralelismos co final dos anos 20. Dispostos como estamos a non ser golpeados por unha crise que se ceba na cultura, aínda que sexa a falta desta a que a provoca, presentámosvos o programa de A Bela Auria que aínda que sen orzamento adecuado e coa merma do número de organizadores non quixemos que se dividise, que perdese ou que permacese igual. Quixemos que esta segunda se multiplicase por dous con máis días e novas perspectivas para as actividades. Uníndonos á celebración do aniversario de Nós e intentando manter o espírito.
Por iso, a deshora, probablemente non coas mellores formas, á maneira imperiosa que soen dictar as circunstancias, dirixímosnos a vos para pedir, humildemente, a vosa participación nesta A Bela Auria x2. Aquí vos deixamos un resumo do programa acompañado do programa da celebración do Aniversario da publicación da revista Nós.

A Bela Auria x 2 (programa de A Bela Auria e de Nós adxunto)

Do 24 ao 28 de Outubro. conferencias de historia contemporánea no Liceo de Ourense (organiza Alehou e colabora A Bela Auria)

29 de Outubro. Café Cantante no Liceo
21. 00 O Home Mosca de Harold Lloyd musicado a piano por Irma Fernández
22.30 Concerto de All Latin Jazz
24.00 Actuación de Dillei Royalti musica anos 20 e 30
30 de Outubro. A romaría dos nenos no Xardín
12.30 Banda Municipal e cabezudos da Esmorga
13.30 Xantar con polbeira
16.30-20.00 obradoiros gratuítos de esgrima, arqueoloxía, xogos tradicionais, xoguetes tradicionais
12.30-20.00 exposición o século dos nenos

A fotografía na Revista Nós (3)

2011-10-28T05:30:00.009+02:00

Edicion Facsimile do nº 1 XC aniversario Revista Nós

Continúan aparecendo no número 10 fotografías do Mestre Pedro Ferrer (supostamente), ilustrando os textos de Cuevillas, que nesta ocasión nos fala da Cibdade de San Ciprian de Las.

Aparece o número 11 orfo de imaxes, para encontrarnos no 12 a maior cantidade de fotografías da primeira etapa de Nós. Altérnanse nesta ocasión traballos de campo de Pedro Ferrer, con traballos feitos con toda probabilidade nas instalacións do Museo Arqueolóxico daquelas situado no actual Instituto Oteiro Pedrayo, por José Samaniego.

No número 13 desaparece o anuncio do estudio Samaniego, pero continúan aparecendo traballos asinados por el na continuación do traballo de Florentino Cuevillas sobre San Ciprian de Las; aparece tamén por primeira vez nas Re vista, unha fotografía publicitaria, trátase da que ilustra o anuncio da empresa Hermanos Rodríguez, (aparece tamén como Rodríguez Sánchez e Vázquez)

As seguintes publicacións, non tiveron imaxes fotográficas, ata o número 18, no que ilustrando unha colaboración á sección arqueolóxica de don Florentino enviada por Don Ángel del Castillo (trata da eirexa visigótica de San Martiño, que antecedeu na situación á actual Santa María Madre), aparece unha fotografía obtida polo propio autor.

Fotografía de Ángel del Castillo

Complementando a sección arqueolóxica dese número, Cuevillas presenta o seu artigo, e engade unha referencia ao descubrimento dunha lápida, da cal nos mostra imaxe, pero sen identificar o fotógrafo.

Dende este número, ata o 24 só encontramos na contraportada a fotografía do anuncio da xastraría Crecente Da coruña. Se non temos en conta unha serie de debuxos que poderían ter sido fotografados, que aparecen nun artigo sobre arte popular galega de Fermín Bouza Brey no número 21.

Teriamos que esperar despois ata o número 32 para encontrar outra fotografía, pero iso xa o comentaremos o próximo ano para celebrar o aniversario de Nós.

A publicación faciase a estas álturas na Coruña e a publicidade Ourensá decae

Este ano para rematar con esta serie de Nós; o domingo día 30 que se cumpren 91 anos do nacemento da Revista, fareivos un agasallo que espero sexa do voso agrado.

Revisade o programa de celebracions que tedes na entrada do martes, e ide disfrutar as festas de A Bela Auria

A fotografía na Revista Nós (2)

2011-10-27T06:10:00.046+02:00

Primeira portada de Castelao nº 10

Á marxe da publicidade de José Samaniego que como xa vos comentei mantivose ata o numero 12; encontramos no n.º 7 unha fotografía do doutor Leonardo Coímbra, ilustrando dous artigos que se publicaron na súa honra a raíz dunha visita que fixo naqueles días a Galicia, (descoñecemos o autor da fotografía).

Terence Mac Swiney

No n.º 8 dedicado á memoria do alcalde de Cork, Terencio Mac Swiney, heroe da loita irlandesa, aparece a fotografía de Mr. De Valera, Eduardo; presidente da asemblea constituínte de Dublín e a do propio Mac Swiney, ambas as dúas de autor descoñecido.
A partir do número 9 comezan a publicarse os artigos sobre arqueoloxía asinados na súa maioría por Florentino López Cuevillas, e que habitualmente aparecen ilustrados con fotografías, as deste primeiro número pola firma que aparece en dúas delas, sabemos que son da autoría do fotógrafo e impresor coruñés Pedro Ferrer, quen probablemente con anterioridade tivese recibido o encargo de realizar unha reportaxe fotográfica dos monumentos da provincia de Ourense. As catro fotografías que aparecen neste número, son da mansión de Aquis Querquernis, e da Igrexa de Santa Comba de Bande.

Fotografía de Pedro Ferrer

Continua maña

A fotografía na Revista Nós (1)

2011-10-26T05:53:00.032+02:00

Acompañando os actos dedicados á revista Nós, nos que o A.v.O. colabora humildemente, queremos achegar o noso granito de area, ao coñecemento desta histórica publicación. Con esa intención as próximas entradas do blog, intentasen resumir a participación e relación dos profesionais da fotografía, coa publicación.

Supoño que debido ás limitacións técnicas da imprenta, e ao custo que podería supoñer a inclusión de fotografías nunha publicación deste estilo. Non foi precisamente profusa a aparición de fotógrafos en Nós.
Iso non quere dicir que non poidamos falar de traballos fotográficos ou colaboracións destes profesionais.
Dende o número 1 da revista de data 30 de Outono de 1920, aparece o anuncio publicitario de Don José Samaniego Piñeiro; non podemos dicir se se tratou dunha cuestión meramente publicitaria, dunha cuestión de amizade cos promotores da nova publicación aos que pretendía axudar, ou se como nos inclinamos a pensar, esa publicidade foi unha forma de pagamento ou agradecemento pola colaboración profesional do mestre Samaniego.
Sexa como for, aparecen nos tres primeiros números anuncios de Samaniego, co formato que tedes de primeiro, e dende o número 4 ata o 12, con este outro.

Á marxe deses anuncios, na revista aparecían unhas imaxes que a editorial citaba como fora de texto; entre as que figuran traballos de diferentes artistas, como son os debuxos de Castelao, A Voda de San Xoan que aparece no número 1 e A Tola do Monte no numero 2 ou o Retrato o carbón de Farruco Lamas do número 5 que aquí vos mostro. Esas imaxes como demostra o pé que aparece no último citado parece ser que se levaban a imprenta despois de ser fotografados por Samaniego, se ben a falta de datos só nos permiten aseguralo neste caso, nos demais debemos apuntalo como unha simple suposición.

seguimos maña